6.7 Het Delors-rapport

Nu de interne markt in de Europese Akte werd geregeld, herleefde de aandacht weer voor een verdergaande vorm van integratie: de EMU. De EMU werd al voorgesteld in het Werner-rapport van 1970, maar deze plannen hadden slechts geleid tot invoering van de ‘slang’. Toch wilde men graag opnieuw een poging wagen om tot de EMU te komen, vanwege de uitbanning van wisselkoersonzekerheid die daarmee gepaard zou gaan. Tijdens de top van 27 en 28 juni 1988 in Hannover besloot de Europese Raad om een comité de opdracht te geven om te bestuderen welke concrete stappen nodig zijn voor de realisatie van de EMU. De voorzitter van dit comité werd Jacques Delors, op dat moment voorzitter van de Europese Commissie. Het comité bestond verder voornamelijk uit presidenten van de centrale banken van de lidstaten.

Het Delors-rapport kwam uit op 17 april 1989 en stelde, in navolging van het Werner-rapport, voor om de EMU te bereiken in drie fasen.1 De EMU zou bestaan uit ‘volledig vrij verkeer van personen, goederen, diensten en kapitaal, alsmede onherroepelijk vastgestelde wisselkoersen tussen nationale valuta’s en tot slot een gemeenschappelijke munt’.2 Dit kan volgens het rapport niet bereikt worden via het EEG-verdrag, zoals gewijzigd door de Europese Akte.3 Een nieuw verdrag is daarom nodig en dient voor de aanvang van de tweede fase tot stand te zijn gekomen.4 Volgens het Delors-rapport moet hierbij een overdracht plaatsvinden van beslissingsbevoegdheden van de lidstaten naar de gemeenschap, met name op het terrein van monetair en macro-economisch beleid.5 Dit dient te gebeuren via het principe van subsidiariteit: alleen datgene dat niet op nationaal niveau geregeld kan worden, dient op Europees niveau bepaald te worden.6 Het rapport gaat vervolgens eerst in op het idee van een monetaire unie en daarna op de economische unie, maar benadrukt dat beide unies niet los van elkaar bereikt kunnen worden.7 Dit wordt aangeduid met de term ‘parallellisme’. Het onderscheid tussen monetair en economisch beleid zal eerst nader toegelicht worden, waarna achtereenvolgens de ideeën uit het Delors-rapport over een monetaire en over een economische unie besproken worden.