7.1 Algemene kenmerken

De Engelse scheme of arrangement is neergelegd in de artikelen 895 – 899 van de Companies Act 2006. De wettelijke regeling beslaat daarmee slechts vijf bepalingen.

Een scheme of arrangement is een gerechtelijk dwangakkoord dat buiten het kader van een formele insolventieprocedure tot stand kan worden gebracht. Omdat de regeling ook voor een reorganisatie van solvente ondernemingen kan worden gebruikt, is deze ondergebracht in de Companies Act 2006 in plaats van in de Engelse faillissementswet, de Insolvency Act 1986. De regeling van de scheme of arrangement vormt daarmee geen onderdeel van het insolventierecht en is dan ook niet opgenomen in de lijst van reorganisatie- en insolventieprocedures in de Europese Insolventieverordening.1 Een scheme of arrangement kan wel worden toegepast in combinatie met een insolventieprocedure, in het bijzonder de Engelse administration proceedings. De grote meerwaarde van de regeling is echter de mogelijkheid deze toe te passen buiten het kader van een formele insolventieprocedure. Bij de verdere bespreking van de scheme of arrangement zal ik, tenzij uit de context anders blijkt, uitgaan van de toepassing daarvan binnen het kader van financiële insolventie (waaronder ik ook versta pre-insolventie) maar buiten het kader van een formele meeromvattende insolventieprocedure.

Bij toepassing van een scheme of arrangement in het kader van insolventie wordt geen curator of bewindvoerder benoemd, blijft het bestuur volledig beschikkingsbevoegd, treedt geen algemeen moratorium in en kan de onderneming in beginsel blijven doordraaien zoals voorheen. Omdat voor de toepassing van de regeling geen insolventieprocedure hoeft te worden geopend, kan de publiciteit die nodig is om aan de gevolgen van een insolventieprocedure bekendheid te geven, eveneens achterwege blijven. Alleen de partijen die door de scheme worden geraakt, moeten bij de procedure worden betrokken. Er is geen verplichting om anderen dan degenen die door het akkoord worden getroffen, van de procedure op de hoogte te stellen.2 Negatieve publiciteit en de schadelijke effecten daarvan blijven daardoor beperkt. Niettemin zijn de twee zittingen die in het proces plaatsvinden (zie hierna) openbaar.3 Wel is het mogelijk om het inleidende verzoekschrift op vertrouwelijke basis in te dienen, zodat de indiening niet algemeen bekend raakt.4

Als mogelijk nadeel van een akkoordprocedure buiten insolventie zou kunnen worden aangevoerd dat er geen moratorium van toepassing is, zoals in administration het geval is. Crediteuren kunnen hierdoor gedurende het akkoordtraject in beginsel nog steeds executiemaatregelen treffen. Dit gemis lijkt beperkt, omdat de Engelse rechter zich bereid heeft getoond individuele inningsprocedures bij wijze van voorlopige voorziening te schorsen op basis van de enkele vaststelling dat er een redelijk vooruitzicht bestaat dat het aangeboden akkoord tot stand zal komen.5

De Engelse scheme of arrangement bevat geen mogelijkheid om bezwarende overeenkomsten eenzijdig te beëindigen, anders dan door te voorzien in de overdracht van de onderneming aan een nieuwe entiteit.