Einde inhoudsopgave
De eenzijdige rechtshandeling (O&R nr. 89) 2016/4.4.4
4.4.4 Rescission for misrepresentation (vernietiging na misleiding)
C. Spierings, datum 06-02-2016
- Datum
06-02-2016
- Auteur
C. Spierings
- JCDI
JCDI:ADS380432:1
- Vakgebied(en)
Rechtswetenschap / Algemeen
Vermogensrecht / Rechtshandelingen
Voetnoten
Voetnoten
Stoljar 2011, par. 9-001.
Lonrho Plc v Fayed (No 2) [1992] 1 WLR 1; Treitel 2011, par. 9-017.
Cartwright 2012, par. 3-04.
Raiffeisen Zentralbank Österreich AG v RBS Plc [2011] 1 Lloyd’s Rep 123; Cartwright 2012, par. 3-12.
Treitel 2011, par. 9-020; Cartwright 2012, par. 3-50.
White v Garden (1851) 10 CB 919; Geys v Société Générale London Branch [2013] IRLR 122; Mersey Steel and Iron Co v Naylor, Benzon & Co (1884) 9 App Cas 434; Allen 1988, p. 29.
Dit kan wettelijk voorgeschreven zijn, zie bijv. art. 82 Housing Act 1985.
De misleide partij kan de misleiding ook als verweer voeren wanneer de misleidende partij in rechte nakoming vordert van het contract, Redgrave v Hurd (1881) 20 ChD 1. In sommige gevallen kan ook zonder verklaring aan de wederpartij worden vernietigd, zoals in de zaak Car & Universal Finance Co Ltd v Caldwell [1965] 1 QB 524 waarin een auto-eigenaar door bedrog werd aangezet tot verkoop van zijn auto aan een oplichter die later onvindbaar bleek. De verklaring van de eigenaar aan de politie en de Automobile Association werden afdoende geacht voor vernietiging van het contract.
Cartwright 2012, par. 2-05 en 4-04.
Stevenson v Newnham (1853) 13 CB 284.
White v Garden (1851) 10 CB 919; Sale of Goods Act 1979, art. 23.
198. Misleiding (misrespresentation) is het aanzetten tot het sluiten van een overeenkomst door een misleidende verklaring of gedraging.1 De misrepresentation leidt op zichzelf niet tot aansprakelijkheid, zoals ik nader uiteen zal zetten in nr. 218. Na een serieuze (material)2 misleiding omtrent feit of recht mag de wederpartij de overeenkomst vernietigen.3 De misleide partij moet redelijkerwijze hebben mogen vertrouwen op de gedraging of verklaring,4 en er ook daadwerkelijk op hebben vertrouwd. Hij moet aantonen dat hij het contract heeft gesloten als gevolg van de verklaring of gedraging van de wederpartij.5 Na ontdekking heeft de misleide partij de keuze tussen ontbinding van het contract en het vorderen van schadevergoeding enerzijds en het bevestigen van het contract anderzijds.6 Een contract kan gerechtelijk worden vernietigd7 of door een vernietigingsverklaring.8 In dat laatste geval volgt het rechtsgevolg uit de eenzijdige handeling.
Rescission heeft terugwerkende kracht. Doordat het contract wordt geacht nooit te hebben bestaan, moeten reeds uitgevoerde prestaties ongedaan worden gemaakt.9 In dat opzicht doet de vernietiging nieuwe verbintenissen ontstaan, namelijk de verplichting tot ongedaanmaking. Hetzelfde geldt naar Nederlands recht. Na vernietiging van een rechtshandeling vervalt met terugwerkende kracht de rechtsgrond voor reeds verrichte prestaties. Op grond van artikel 6:203 BW kan het onverschuldigd betaalde worden teruggevorderd. Rescission heeft daarnaast tot gevolg dat de verbintenis vervalt tot het nakomen van op het moment van vernietiging nog niet verrichte prestaties. Daarnaast wordt het ontstaan van nieuwe verbintenissen verhinderd, namelijk de verbintenissen die zouden ontstaan als het contract in stand was gebleven.
De vernietiging heeft daarnaast gevolgen voor de overdracht van goederenrechtelijke rechten die heeft plaatsgevonden na de sluiting van het contract. Na vernietiging keren deze rechten terug in het vermogen van de oorspronkelijke rechthebbende.10 Als het contract echter betrekking had op goederen en de eigendom daarvan is overgedragen aan een verkrijger te goeder trouw, dan verliest de misleide partij het recht om het contract te vernietigen.11