III.6.1.3 Alternatieve privacyconcepten

Voordat een normatief kader over ‘privacy’ wordt opgesteld, is het nuttig aandacht te besteden aan alternatieve privacyconcepten. Het recht op privacy bevindt zich namelijk niet in rustig vaarwater. Vanuit verschillende hoeken is uiteenlopende kritiek op het recht waar te nemen, van pleidooien waarin het belang van het recht op privacy wordt ontkend tot pleidooien om het recht aan te passen aan andere, alternatieve ideologieën. Thomson beargumenteert bijvoorbeeld dat het recht op privacy geen zelfstandige bestaanswaarde heeft omdat schendingen van privacy ook altijd onder een ander recht zijn te plaatsen.1 Het recht op respect voor privacy is volgens haar overbodig. Wat achter de deur van een woning en in een huwelijk gebeurt, gaat anderen niks aan en dat werkt ten nadelen van de vrouw. Een andere kritische bespreking van het recht op respect voor privacy is Posners economische analyse van het recht.2 In zijn theorie wordt persoonlijke informatie enkel gezien als mogelijkheden om financieel voordeel te halen (en heeft het verder geen betekenis).3 Verder wordt het recht op respect voor privacy bekritiseerd vanuit een cultureel-antropologische invalshoek, onder meer met de term ‘privacy fetisjisme’.4 Volgens Etzioni wordt onredelijk veel belang gehecht aan de bescherming van privacy van burgers in de Verenigde Staten van Amerika en moet het recht beter worden afgewogen tegen algemene belangen.5 Deze alternatieve zienswijzen – reductionistisch, economisch en communitaristisch – op het recht op respect voor privacy worden hieronder besproken. Deze invalshoeken bieden mogelijk een interessante aanvulling op de standaardrationes voor het recht op privacy. Ook voor het strafvordering zijn deze invalshoeken van belang. Het reductionisme en de economische analyse doen vragen rijzen over de reikwijdte van de privacy van een persoon, of en welk deel van het leven hij privé kan houden met een beroep op het recht op respect voor privacy. Het communitarisme is specifiek van belang voor de gerechtvaardigde beperking van het recht op respect voor privacy. Gerechtvaardigde beperkingsmogelijkheden ontbreken regelmatig in de theoretische literatuur over het recht op respect voor privacy, terwijl het communitarisme daarop de nadruk legt.