Einde inhoudsopgave
Burgerschap op orde (SteR nr. 66) 2024/6.12.3
6.12.3 Maatschappijleer: maatschappelijke oriëntatie/burgerschap
Th.E.M. Wijte, datum 08-01-2024
- Datum
08-01-2024
- Auteur
Th.E.M. Wijte
- JCDI
JCDI:ADS977086:1
- Vakgebied(en)
Bestuursrecht algemeen (V)
Staatsrecht (V)
Voetnoten
Voetnoten
Burgerschapsvorming is een doel van het vak maatschappijleer. Het is dus geen ‘aspect’.
Dit is de enige vermelding in de voorstellen voor geschiedenis en maatschappijleer.
Verleden, heden en toekomst 2001, p. 186-187.
Mijn ‘Voorstellen tot Burgerschapsvorming en Staatsburgerlijke vorming’, TEO 2003, 4, p. 283-286; vgl. W. Aarts & R.J. Gerritsen, Verslag van een studie naar lesmethoden maatschappijleer, bovenbouw havo/vwo, Nijmegen: KUN-SLO 1989.
Zie: J.C.P.M. Vis, Maatschappijleer en haar integratie in het v.o., Groningen: Vakgroep Sociologie 2007, N.H.M. Roos, ’Het tweede referendum en het falen van de democratie’, AA 2007, p. 963-971 en C. Gelinck, ’Wat doen we in de onderbouw? Burgerschapsvorming richting 2032’, M & P 2016, 1, p. 10-11.
A. van der Kaap, Leerplan en examenprogramma geschiedenis, Enschede: SLO 2009.
Van der Hoeven: maatschappelijke oriëntatie in de bovenbouw 2004
De verdienste van het rapport-De Rooy is het ordenen van de curricula van de vakken geschiedenis en staatsinrichting, en geschiedenis en maatschappijleer per vak en in onderlinge samenhang. De voorstellen voor het vak geschiedenis en maatschappijleer zijn voor de lerarenverenigingen onacceptabel, waarna minister Van der Hoeven in 2004 voorstelt staatsinrichting en het beoogde curriculum geschiedenis en maatschappijleer aan de basis te leggen van maatschappelijke oriëntatie, als de kern van het vak maatschappijleer. Aan de opdracht om burgerschapsvorming bij de curricula en examens van het vak geschiedenis en maatschappijleer te betrekken is door de commissie-De Rooy ruimschoots voldaan.1 Er is geadviseerd burgerschapsvorming tot uitgangspunt te nemen bij de vakken geschiedenis2 en maatschappijleer.3
Maatschappijleer (en staatsinrichting) geschikt voor burgerschapsvorming
De memorie van toelichting bij het wetsvoorstel Aanpassing profielen tweede fase vwo en havo geeft de geschiktheid van maatschappijleer aan om in eerste instantie inhoud te geven aan burgerschapsvorming, ervan uitgaande dat ‘het vak geschiedenis hierbij ook een rol speelt’. Maatschappijleer is verplicht in de maatschappelijke profielen en facultatief in de natuurwetenschappelijke. De samenhang van economie, geschiedenis, aardrijkskunde en maatschappijleer als burgerschapsvakken moet worden uitgewerkt.4
Staatssecretaris Dekker: voorstellen staatsinrichting onderbouw onvoldoende
Met het voorstel staatsinrichting als onderdeel van maatschappelijke oriëntatie bij maatschappijleer onder te brengen wordt burgerschapsvorming geleidelijk aan in het curriculum vwo/havo vastgelegd.5 Staatssecretaris Dekker acht, net als politicoloog Dekker, de curriculumvoorstellen van de commissie-De Rooy voor staatsinrichting in de onderbouw onvoldoende. Het omvat alleen: ‘de kennis van de wording van de parlementaire democratie en de rechtsstaat’.6