Voorlichting door de Belastingdienst in rechtsstatelijke context (FM nr. 177) 2022/4.3.1.2:4.3.1.2 Definitie algemene voorlichting en inlichtingen

Voorlichting door de Belastingdienst in rechtsstatelijke context (FM nr. 177) 2022/4.3.1.2

4.3.1.2 Definitie algemene voorlichting en inlichtingen

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

De Hoge Raad omschrijft inlichtingen als ‘reacties op een verzoek van een belastingplichtige om inlichtingen aangaande de inhoud van wettelijke, dan wel andere door de fiscus in acht te nemen algemene regels’.1 Voor wat betreft algemene voorlichting hanteert de Hoge Raad een minder vastomlijnde definitie. Zo wordt algemene voorlichting in het arrest BNB 1988/148 met betrekking tot de toelichting op het aangiftebiljet omschreven als ‘uitlatingen die niet als een toezegging of goedkeuring zijn op te vatten doch waarin slechts algemene voorlichting wordt gegeven ter vergemakkelijking van het invullen van een aangiftebiljet’.2 Recenter duidt de Hoge Raad informatie op de website als ‘toelichting op de website van de Belastingdienst’3 en wordt op de website van de Belastingdienst gepubliceerde informatie gekwalificeerd als algemene voorlichting.4

Een uitgebreidere omschrijving van algemene voorlichting en inlichtingen geeft Staatsraad A-G Wattel:

‘Onder (individuele of algemene) inlichtingen vallen onder meer toelichtingen bij aangifteformulieren, de informatie op de website van de desbetreffende belastingdienst, publieksfolders, individuele inlichtingen verstrekt door de belastingtelefoon, aan het loket, in correspondentie of in persoon ten kantore van de Belastingdienst of tijdens een boekenonderzoek, en alle andere uitlatingen die passen in de voorlichtende en informerende taak van de heffende overheid.’5

Typerend in de geciteerde omschrijving is dat niet zozeer een concrete definitie wordt gegeven, maar worden voorbeelden genoemd van uitingen die onder voorlichting vallen. Een dergelijke aanpak is ook te zien in de jurisprudentie. Vaak worden bepaalde ‘uitlatingen’, ‘uitingen’, ‘informatie’ of ‘mededelingen’ – niet zelden zonder nadere motivering – gekwalificeerd als algemene voorlichting of inlichtingen.6 Een voorbeeld biedt BNB 2010/314, waarin zowel een formulier als een mededeling op het aanslagbiljet worden gekwalificeerd als voorlichting:

‘(…) het middel betoogt dat geen sprake is van een bewuste standpuntbepaling van de fiscus dan wel van een toezegging, doch slechts van een (mogelijk onjuiste) inlichting. Dit onderdeel slaagt. In het onderhavige geval gaat het om een voor algemeen gebruik opgesteld aanvraagformulier waarin voorlichting wordt gegeven in verband met de invulling van dat formulier. (…) Het voorgaande geldt evenzeer voor de mededeling op het aanslagbiljet dat (...). Ook daarbij is slechts sprake van algemene voorlichting.’7

Bovendien wordt de kwalificatie ‘voorlichting’ vaak gerelateerd aan de context waarbinnen de informatieverstrekking plaatsvindt, zoals de wijze waarop de informatie wordt aangeboden (brochure, website, etc.; paragraaf 2.5.1, 4.3.1.3, 4.5.1, 4.6.1). Daarbij komt wel aan de orde dat het gaat om uitingen die de Belastingdienst doet in het kader van zijn voorlichtende taak. Hier speelt de (door de rechter veronderstelde) bedoeling van de Belastingdienst ook een significante rol (paragraaf 4.3.2.6).

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.