11.2.5.4 Verzuimboetes

In de hiervoor besproken, door de Hoge Raad berechte gevallen ging het telkens om vergrijpboetes.1 Omdat de waarborgen van art. 6 EVRM evenzeer gelden voor verzuimboetes, verwacht ik niet dat de toepassing van het nemo tenetur-beginsel voor die boetes tot een andere uitkomst zal leiden. Toch zou ik gelet op het uitzonderingsarrest O’Halloran en Francis2 een klein voorbehoud willen maken, aangezien het EHRM daarin de deur naar een meer praktisch-beleidsmatige invalshoek op een kier heeft gezet. Gelet op de relatieve massaliteit van de Nederlandse verzuimboetes, de eenvoudige formulering van het beboetbare feit en het ontbreken van een schuldverband in de delictsomschrijving is wellicht een parallel te trekken met de snelheidsovertredingen en de ‘informed consent’ (een verkeersdeelnemer gaat bij voorbaat akkoord met de spelregels3) uit dat arrest. Om die reden zou ik niet geheel willen uitsluiten dat een gedeeltelijke inperking van het nemo tenetur-beginsel bij verzuimboetes bij het EHRM genade zou kunnen vinden. In de literatuur is voor die opvatting zonder meer steun te vinden (en komen zelfs stevigere geluiden voor).4 Haas & Jansen menen daarentegen dat de reikwijdte van de gemaakte uitzondering in het arrest O’Halloran en Francis vooralsnog moet worden beperkt tot het specifieke domein van de verkeersovertredingen.5 Gelet op de uitvoerige overwegingen die daaraan gewijd zijn, is dat ook zeker voorstelbaar.6 Bovendien ging het daar wat betreft de informatieverplichting om een beperkte feitelijkheid (‘wie was de bestuurder?’), terwijl daarvan bij de Nederlandse verzuimboetes a priori geen sprake is.7