11.2.5 Reikwijdte van het nemo tenetur-beginsel in het licht van de Nederlandse informatieverplichtingen

Uit de jurisprudentie van het EHRM volgt dat de bescherming van het nemo tenetur-beginsel alleen kan worden ingeroepen wanneer de vervolgende autoriteit door middel van dwang wilsafhankelijke informatie tracht te verkrijgen.1 In deze paragraaf zet ik eerst op een rij welke informatieverplichtingen er naar Nederlandse fiscaal recht bestaan, hoe de inspecteur de nakoming van die verplichtingen kan afdwingen en of daarmee de (voor de toepasselijkheid van het nemo tenetur-beginsel) vereiste dwang aanwezig is. Daarna geef ik een analyse van de situaties waarin de informatieverplichtingen en de bijbehorende sancties in botsing kunnen komen met het nemo tenetur-beginsel. Daarbij ga ik zowel in op de vraag of het (latere) gebruik van eenmaal onder dwang verstrekte informatie voor het bewijs van de boete is toegestaan, als op de vraag of het opleggen van sancties vanwege een weigering om de gevraagde informatie te verstrekken door de beugel kan. Bij deze analyse betrek ik de rechtsregels zoals die zijn af te leiden uit de hiervoor besproken jurisprudentie van enerzijds het EHRM en anderzijds de Hoge Raad.