7.3.7 Het belang van voorbehouden voor de praktijk

Algemeen, zowel door bedrijfsjuristen als advocaten, wordt het belang van het kunnen hanteren van voorbehouden onderstreept. Maar liefst 88% van de geënquêteerden geeft aan het "belangrijk" tot "heel belangrijk" te vinden om in het onderhandelingsproces gebruik te kunnen maken van voorbehouden. Slechts 5% van de geënquêteerden laat weten hier neutraal tegenover te staan of het in het geheel niet belangrijk te vinden om van voorbehouden gedurende het onderhandelingsproces gebruik te kunnen maken.

Hoe belangrijk is het voor u om in een onderhandelingsproces gebruik te kunnen maken van voorbehouden (zoals bijv.: een voorbehoud van goedkeuring van een (ander) orgaan van een vennootschap)?

Vervolgens is de geënquêteerden ook de vraag voorgelegd in welke mate gebruik wordt gemaakt van voorbehouden tijdens het voeren van onderhandelingen. Het doel van deze en de voorafgaande vraag was om vast te stellen of de in dit boek gesignaleerde problematiek met betrekking tot (een beroep op) een voorbehoud dat tijdens onderhandelingen is gemaakt, maatschappelijke relevantie heeft. Op de vraag in welke mate gebruik wordt gemaakt van voorbehouden in de praktijk tijdens het voeren van onderhandelingen, antwoordt maar liefs 79% daar "heel vaak" of "vaak" gebruik van te maken.

In welke mate maakt u gebruik van voorbehouden (als bedoeld bij de vorige vraag) tijdens het voeren van onderhandelingen?

Duidelijk is derhalve dat de praktijk zich in grote getale bedient van de mogelijkheid om voorbehouden in te bouwen in het onderhandelingsproces. Absolute koploper daarbij blijkt te zijn het voorbehoud van goedkeuring door een ander orgaan van een rechtspersoon. Genoemd worden vooral goedkeuring door de Raad van Commissarissen en goedkeuring door de Raad van Bestuur/de bestuurder. 41% van de geënquêteerden geeft aan "heel vaak" (of één score lager) gebruik te maken van het voorbehoud van goedkeuring door de Raad van Commissarissen en 54% van de geënquêteerden kiest voor de optie "heel vaak" (of één score lager) voor wat betreft het gebruik van het voorbehoud van goedkeuring door de Raad van Bestuur/de bestuurder. Daarnaast werden frequent genoemd het voorbehoud van een positief advies c q instemming door de (centrale) ondernemingsraad, voorbehoud SER en voorbehoud van een positieve uitkomst van een due diligence-onderzoek. Overigens zijn hier wel kleine verschillen kenbaar tussen de geënquêteerde advocaten en de bedrijfsjuristen. Zo geven advocaten aan vaker gebruik te maken van het voorbehoud van goedkeuring door de Raad van Commissarissen (50% gaf aan heel vaak voor dat voorbehoud te kiezen of koos voor één score lager) terwijl ruim 29% van de geënquêteerde bedrijfsjuristen liet weten nagenoeg nooit te kiezen voor dit voorbehoud terwijl 31% aangaf hiervan wel heel vaak (of één score lager) gebruik te maken. Een vergelijkbaar beeld kwam naar voren bij het voorbehoud van een positief advies c.q. instemming van de (centrale) ondernemingsraad en het voorbehoud van goedkeuring door de algemene vergadering van aandeelhouders. Ook deze voorbehouden lijken vaker te worden gebruikt door advocaten dan door bedrijfsjuristen die juist weer vaker gebruik lijken te maken van het voorbehoud van goedkeuring door de Raad van Bestuur/de bestuurder.

Grafisch leidt dit tot de volgende weergaven:

Indien u gebruik maakt van het voorbehoud van goedkeuring door een ander orgaan van een rechtspersoon, welk orgaan of welke organen kiest u dan doorgaans?

d) Voorbehoud goedkeuring algemene vergadering van aandeelhouders

Een verklaring voor de hiervoor geconstateerde verschillen tussen de antwoorden van de advocaten en de bedrijfsjuristen blijkt niet uit het onderzoek. Wellicht dat de relatief hogere frequentie waarin bedrijfsjuristen gebruik maken van het voorbehoud van goedkeuring door de Raad van Bestuur/de bestuurder te maken heeft met de omvang van ondernemingen die een bedrijfsjurist in dient hebben. Dit is doorgaans weggelegd voor middelgrote tot grote ondernemingen waarbij de Raad van Bestuur/bestuurder doorgaans de meeste onderhandelingen niet zelf pleegt te voeren. In een dergelijk geval bestaat uiteraard de mogelijkheid om een voorbehoud van goedkeuring door de Raad van Bestuur/de bestuurder op te nemen. Dat is anders in gevallen waarin de bestuurder zelf de onderhandelingen voert of deel uitmaakt van het onderhandelingsteam (al dan niet bijgestaan door een advocaat), zoals bij veel kleinere bedrijven het geval is.