3.4.7 Kantianisme en aansprakelijkheid

In het kantianistische denken geeft het aansprakelijkheidsrecht uiteindelijk aan wanneer de vrijheid van de één, in dienst van de bescherming van de vrijheid van de ander, wordt beperkt.1 Vrijheid is mogelijk omdat het recht beperkingen stelt aan die vrijheid en een evenwicht zoekt tussen de vrijheid van verschillende actoren. Iemand handelt derhalve onzorgvuldig indien de handeling in strijd is met de gelijke verdeling van vrijheid. Om te bepalen wanneer dit het geval is, dient de zorgvuldigheid geobjectiveerd te worden. Objectivering geschiedt door te achterhalen wat een redelijk persoon in de desbetreffende situatie gedaan zou hebben. Hoe zou de redelijke persoon gehandeld hebben als de schade aan hemzelf zou zijn toegebracht? Welke maatregelen had deze persoon dan genomen? Indien de schadeveroorzakende partij niet dezelfde maatregelen heeft genomen als deze redelijke persoon, en daarmee niet de zorg in acht heeft genomen die de partij ten aanzien van zichzelf zou hebben genomen, is de vrijheid van de andere partij beperkt.2 De schending van andermans vrijheid impliceert dat deze door middel van compensatie moet worden hersteld. Het gaat derhalve niet zozeer om de efficiëntie van de genomen maatregelen in het belang van de maatschappij, maar om de maatregelen die een rationeel persoon zou hebben genomen alsof het zou gaan om eigen belangen. Efficiëntie is binnen het kantianisme dus niet zozeer het doel van het aansprakelijkheidsrecht maar een middel om het doel van de vrijheid te realiseren.3