6.3.6.4 De beperkingen van het schadevergoedingsrecht

Voor de beoordeling van de compenserende kracht van schadevergoeding als alternatief voor nakoming gaat het er om of de schuldeiser met een veroordeling tot schadevergoeding in een vergelijkbare positie komt te verkeren als waartoe nakoming zou hebben geleid. Indien dat niet het geval is, dient de schuldeiser een beroep van de schuldenaar op de 130%-richtlijn te kunnen pareren met een beroep op de uitzondering van het ontbreken van een redelijk alternatief. Indien van de omvang van de schade geen reële schatting kan worden gemaakt,1 of als de gedaagde onvoldoende verhaal biedt, is schadevergoeding geen redelijk alternatief voor nakoming.2 Spry schrijft:3

Voorts is schadevergoeding geen toereikend alternatief als bepaalde schadeposten niet voor vergoeding in aanmerking komen. Naar Engels recht is schadevergoeding geen adequate remedie, indien de schuldeiser slechts recht heeft op een symbolisch bedrag. Een voorbeeld is het standaardarrest Beswick v Beswick.4 Peter Beswick, een kolenhandelaar, maakte de afspraak met zijn neef dat de neef zijn zaak zou overnemen. Daartoe stelden zij een contract op waarbij de neef zich verbond een vergoeding aan Peter te betalen voor zijn inspanningen als adviseur en, na de dood van Peter, diens vrouw wekelijks £ 5 te betalen. De neef hield zich aan de overeenkomst tot het overlijden van de kolenhandelaar waarna hij stopte met de betalingen aan de weduwe. De weduwe vorderde als rechtsopvolger van haar man, niet op persoonlijke titel, onder meer nakoming van de toekomstige termijnen naast schadevergoeding voor de onbetaald gebleven termijnen. Probleem was dat de contractsbreuk geen schade had toegebracht aan de boedel. De neef betaalde immers niet aan de boedel, maar aan de weduwe. Schade is naar Engels recht een vereiste voor een recht op een substantiële schadevergoeding. Volgens de Engelse schadebegrotingsregels kon daarom aan de weduwe alleen een symbolisch bedrag aan schadevergoeding worden uitgekeerd dat in geen verhouding stond tot haar werkelijke schade. Het House of Lords oordeelde dat het in dit geval onacceptabel was de weduwe de remedie van nakoming te ontzeggen, omdat schadevergoeding het nadeel van de weduwe onvoldoende zou compenseren.5

Indien de schuldeiser geen recht op schadevergoeding heeft, omdat aan de daartoe geldende vereisten niet is voldaan — er is bijvoorbeeld geen schade,6 of het verzuim, hoewel vereist, is niet ingetreden — is dat een zwaarwegende indicatie dat schadevergoeding geen redelijk alternatief is voor nakoming.7 Het ontbreken van een alternatief is immers het sterkste bewijs voor de ontoereikendheid daarvan.