3.4.6 Rechtseconomie en aansprakelijkheid

In de rechtseconomische benadering is het aansprakelijkheidsrecht een preventie- en allocatiemiddel. Een middel om ex ante een prikkel te creëren die aanzet tot zorgvuldig handelen, om het juiste activiteitenniveau te hanteren, om de kosten van voorzorgsmaatregelen te minimaliseren en om zodoende welvaartsmaximalisatie, efficiëntie, te realiseren. Het is niet efficiënt om het niveau van zorg door de gekozen aansprakelijkheidsregels verder op te drijven wanneer de additionele kosten daarvan uitstijgen boven de additionele baten.1 Een onverzekerbare aansprakelijkheid kan, door de regels op de uitgangspunten van preventie en risicoallocatie te baseren, in belangrijke mate worden vermeden hetgeen in het kader van nieuwe risico's van groot belang is.2 Kostenallocatie hangt hier nauw mee samen. Via het aansprakelijkheidsrecht wordt een bepaalde toerekening van kosten gerealiseerd.3 Indien men een efficiënte zorgplicht in acht neemt, zal de schade niet aan de handelende persoon worden toegerekend, hetgeen een prikkel veroorzaakt om optimaal zorgvuldig te handelen. Spreiding houdt in dat de kosten worden gelegd op degene die de schade het beste kan dragen.4 Een andere reden voor schadevergoeding door de veroorzaker kan gevonden worden in de vergelding. In die zin dat de dader de schade nou eenmaal dient te vergoeden omdat hij de schade heeft veroorzaakt. Dit is de vergeldende of retributieve rechtvaardigheid.5 Volgens de gangbare visie heeft het civiele aansprakelijkheidsrecht echter geen straffende dimensie meer.6