5.5 Principes die aan de opkomst en invloed van het pleitbare standpunt in het belastingrecht ten grondslag kunnen worden gelegd

De belastingkamer van de Hoge Raad heeft zich nooit uitgelaten over een rechtvaardiging voor het uitgangspunt dat een belastingplichtige bij een pleitbaar standpunt zonder meer redelijkerwijs kon menen juist te handelen. Daar leek met de argumenten die A-G Van Soest in de aan het eerste pleitbaar standpunt arrest voorafgaande conclusie had gegeven ook weinig reden voor. Hiervoor heb ik echter laten zien dat een rechtshistorische onderbouwing voor dit uitgangspunt eigenlijk ontbreekt.

Het is de vraag waar de opkomst en invloed van het pleitbare standpunt dan wel op kan worden gebaseerd. Hierna worden de principes besproken die naderhand, nadat het eerste pleitbaar standpunt arrest is gewezen, in de literatuur zijn genoemd om de introductie van het pleitbaar standpunt begrip en het gevolg van het pleitbare standpunt, de automatische straffeloosheid, te verklaren. Daarna laat ik zien dat het lex certa beginsel geen verklaring vormt voor de opkomst van het pleitbare standpunt in het belastingrecht.