25 jaar Awb in eenheid en verscheidenheid 2019/11.9:11.9 Naar een differentiërende wetsbepaling

25 jaar Awb in eenheid en verscheidenheid 2019/11.9

11.9 Naar een differentiërende wetsbepaling

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Een meer realistisch burgerbeeld met maatwerk mag een mooi idee zijn, maar hoe zet je dat om in hanteerbaar recht?

Scheltema wil differentiatie bij de toepassing van wettelijke regels mogelijk maken ‘in situaties waarin het tekortschietende doenvermogen van de burger dit vereist. Het gaat dus niet om een hardheidsclausule, maar om een voorziening die het burgerperspectief voldoende recht doet.’1 Als geboren codificator stelt hij in het verlengde van het in artikel 3:4, tweede lid, Awb gecodificeerde evenredigheidsbeginsel een nieuw artikel 3:4a Awb voor:

‘Indien de toepassing van een wettelijke regel leidt tot nadelige gevolgen die onevenredig zijn in verhouding tot de met die regel te dienen doelen, en de belanghebbende hiervan geen verwijt kan worden gemaakt, kan van de regel worden afgeweken voor zover dat nodig is om tot een meer evenwichtige regeltoepassing te komen.’

Tegen deze maatwerkbevoegdheid kunnen ongetwijfeld bezwaren worden aangevoerd zoals juridisering, spanning met het gelijkheidsbeginsel, mogelijke bevoogding en betutteling, en extra kosten.

Het gaat daarbij echter om een juridisering de goede kant op, met een rechtsregel die zich richt ‘op de burger zoals die echt bestaat’. Zo kan afstand worden genomen van burgeronvriendelijke adagia zoals lex dura, regel = regel etc., en wordt juridische ruimte geschapen voor werkelijk maatwerk op basis van een realistisch burgerbeeld. Als de nieuwe burger dan wordt aangeduid als responsieve burger, breng ik graag het offer van een nieuw juichwoord.

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.