11.8 Naar een gedifferentieerd burgerbeeld

De ambitie, het resultaat van een goed verwachtingenmanagement, van wetgevers, beleidsmakers, bestuursorganen en bestuursrechters moet een realistischer burgerbeeld zijn. Regels moeten niet alleen rekening houden met de uitvoerbaarheid voor de overheid, maar ook met de uitvoerbaarheid voor de burgers. Dat zal dus een gedifferentieerd burgerbeeld moeten zijn, met maatwerk.

Nico Verheij heeft terecht vraag opgeworpen hoe we al dat maatwerk kunnen rijmen met het gelijkheidsbeginsel en hoe we kunnen voorkomen dat ‘een burgervriendelijk bestuur omslaat in een bevoogdend en betuttelend bestuur.’1

Nu wordt in de jurisprudentie al een categorie via differentiatie anders, strenger behandeld: de professionele marktpartij. Bij professionele marktdeelnemers wordt veel waarde gehecht aan hun deskundigheid en professionaliteit. Van den Brink blijft het ‘een rare constructie vinden dat een [professionele] subsidieontvanger beter op de hoogte moet zijn van de geldende regelgeving dan het subsidieverstrekkende bestuursorgaan’.2 Verheij signaleert de impliciete stelling van de Afdeling bestuursrechtspraak dat een professionele instelling kan weten dat gemeenteambtenaren hun vak niet verstaan.3 Daarbij wordt door bestuursrechters soms weinig rekening gehouden met het type professionaliteit: een ingenieur kan wel windmolens bouwen, maar is nog geen professional in subsidieaanvragen.4 Die ingenieur heeft ook aanspraak op een dienende overheid, op ondeskundigheidscompensatie.