Einde inhoudsopgave
Burgerschap op orde (SteR nr. 66) 2024/6.13.0
6.13.0 Introductie
Th.E.M. Wijte, datum 08-01-2024
- Datum
08-01-2024
- Auteur
Th.E.M. Wijte
- JCDI
JCDI:ADS977415:1
- Vakgebied(en)
Bestuursrecht algemeen (V)
Staatsrecht (V)
Voetnoten
Voetnoten
H. Nieuwelink e.a., Onderwijs in burgerschap. Wat scholen kunnen doen. Lessen uit wetenschap en praktijk, Amsterdam: Kohnstamm Instituut 2006; vgl. J. Bron & E. van Vliet, Burgerschap en mensenrechteneducatie. Curriculumvoorstel, Enschede: SLO 2012.
A. Ellian, ´Mensenrechten als verplicht vak op school´, Trouw 19 april 2006; vgl. ´Verontrustend aantal kinderrechtenschendingen in Nederland´, NJB 2015, 21, p. 1455.
Kort nieuws, ´Doe mee aan leerkringen mensenrechten´, School! 2015,1, p. 7 en ‘De School!Week komt er aan! Dit zijn de kinderrechten´, Ibid., p. 19.
I. Pertijs, ‘Angst leidt tot verborgen woede. Interview met Afshin Ellian’, M & P 2015, p. 4-7; B. Oomen e.a. e.a., ´Ondanks verplichtingen geen mensenrechteneducatie in Nederland?’, NJB 2008, 43 en ´Mensen- en kinderrechten: De gemiste kans van het burgerschapsonderwijs’, NTOR 2009, 2, p. 100-117, R. Blom, ´Hoe pas je kinderrechten toe in de dagelijkse politiek´, Bestuursforum 2015, 4, p. 20-21, F. Breemer & L. Wijnen, 'Kinderrechten als rode draad’, School! 2005, 5, p. 30-31 en T. Liefaard 2022, p. 37-66.
Onderwijsraad 2012, p. 16-17.
Herkenbare en werkbare maatschappelijke oriëntatie
De wetgever heeft inmiddels het voornemen om burgerschapsvorming niet alleen in de bovenbouw vwo/avo, maar in het gehele funderend onderwijs herkenbaar en werkbaar als maatschappelijke oriëntatie te implementeren. De vraag rijst dan naar de vormgeving in de curricula op de diverse schooltypen. Gaat het alleen om oriëntatie op de politiek en de samenleving? Worden de sociale en politieke instituties onderwezen? Dit zijn relevante vragen ter beantwoording.
Mensen- en kinderrechten: metarechten
Steeds is betoogd dat eén van de doelen van burgerschapsvorming is het leren van en over de fundamentele mensen- en kinderrechten.1 Deze schragen de beschaafde wereld als universele rechten. Iedere staat wordt geacht zich aan deze rechten als een (positieve) verplichting te houden. Het misstaat staten zeker niet om onderwijs in mensen- en kinderrechten op te nemen. Zo pleit Afshin Ellian in 2006 voor het op basisscholen invoeren van een verplicht vak rechten van de mens.2 Dit zou kinderen moeten leren dat alle mensen die zich in Nederland bevinden gelijk zijn voor de wet en dat discriminatie strafbaar is.3 Ellian signaleert de indoctrinatie van de politieke islam op school en wijst op het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind (1989) dat kinderen recht geeft op onderwijs dat eerbied voor de mensenrechten bijbrengt.4 In 2012 wijst de Onderwijsraad op de verbondenheid van burgerschapsvorming met mensenrechteneducatie die ‘niet zozeer het beginpunt van burgerschapsonderwijs als wel het sluitstuk is […]’.5