8.3.3 Groter risico

De grootte van het risico wordt in veel gevallen bepaald door omstandigheden die los staan van de persoon van de laedens, zoals de aard van een product, de hoedanigheid van de wederpartij, of productnormen die geen normadressaat hebben.1 Desalniettemin leidt de hoedanigheid van (gespecificeerde) ondernemer in specifieke gevallen tot een zekere gevaarsverhoging. Ik licht dit toe aan de hand van enkele vuistregels en voorbeelden.

Is sprake van een nauw verband tussen het (verhoogde) risico en het publiek toegankelijke karakter van de onderneming, dan vormt de hoedanigheid van ondernemer een aanwijzing voor de gevaarsverhoging. Bij publiek toegankelijke bedrijven is het aannemelijk dat de aandacht van het publiek niet altijd uitgaat naar gevaarlijke objecten. Een voorbeeld vormen de zaken over valpartijen in supermarkten.2 Bij een bezoek aan een dergelijk bedrijf is het te verwachten dat bezoekers niet altijd even oplettend zijn, omdat zij hun aandacht vestigen op de uitgestalde waar. Iets vergelijkbaars geldt voor bedrijven waar sprake is van veel afleiding en prikkels, zoals de indoor speeltuinen voor jonge kinderen. Indien het ongeval zou zijn gebeurd in huiselijke kring, is het aannemelijk dat sprake is van een ongelukkige samenloop van omstandigheden. Overigens leidt niet elk ongeval in een professionele setting tot een gevaarsverhoging. Het risico moet wel nauw samenhangen met de bedrijfsactiviteit.

Verder is het belangrijk om te benadrukken dat de hoedanigheid van ondernemer slechts een aanwijzing is voor de gevaarsverhoging.

Is sprake van een nauw verband tussen het (verhoogde) risico en de bedrijfsactiviteiten van de ondernemer, dan vormt de hoedanigheid van ondernemer een aanwijzing voor de gevaarsverhoging. Verder leiden sommige (gevaarlijke) bedrijfsactiviteiten tot een vergroting van het risico, omdat de gevolgen ernstiger zijn of de kans op schade groter is. Een voorbeeld is de opslag van gevaarlijke stoffen3 of het organiseren van skeelerlessen.4 Belangrijk om aan te stippen is dat de gevaarlijke aard van de stoffen of de gevaarlijke aard van de activiteit op zichzelf al leidt tot een gevaarsverhoging. Met andere woorden, ook indien een persoon in privé gevaarlijke stoffen opslaat of als vriendendienst skeelerlessen organiseert, is sprake van een gevaarsverhoging. De hoedanigheid van ondernemer zorgt echter in sommige gevallen voor een extra gevaarsverhoging. Dit is het geval indien het gevaar wordt vergroot door een zekere schaalvergroting of complexiteit die kenmerkend is voor bepaalde bedrijven. Het opslaan van gevaarlijke stoffen is op zichzelf al gevaarlijk, maar als dit gebeurt op grote schaal ontstaat een nog groter risico. In dergelijke gevallen vormt de hoedanigheid van ondernemer een aanvullende aanwijzing voor de gevaarsverhoging.