VIII Examenreglement hbs-a 1937/staatsexamens hbs-a/ - b staatsinrichting 1938

Het Reglement voor de eindexamens der hbs-A bepaalt onderwijs in: (e) handelswetenschappen, te weten: (…) 3^e recht van het maatschappelijk verkeer, (k) staatsinrichting van Nederland, Nederlandsch-Indië, Suriname en Curaçao. Een mondeling examen is in het recht van het maatschappelijk verkeer en, indien noodzakelijk, in staatsinrichting (artikel 3). De minister wijst voor handelswetenschappen en staathuishoudkunde en de statistiek een deskundige aan (artikel 6).

Voor staatsinrichting is bepaald dat deze of één der leraren elk mondeling examen ter keuze van de deskundige voor handelswetenschappen bijwoont. Van het examen in de staatsinrichting is vrijgesteld hij die gedurende het laatste schooljaar op zijn rapporten geen lager cijfer dan 6 heeft behaald of wiens gemiddeld rapportcijfer voor dit vak gedurende het laatste schooljaar niet minder is dan 6,5, indien het laatste rapportcijfer ten minste 6 is. Geeft een kandidaat aan de voorzitter te kennen mondeling examen te willen afleggen, dan krijgt hij de gelegenheid (artikel 12 leden 2 en 3) (KB van 22 december 1937, Stb. 1937, 376: Reglement voor de eindexamens der hbs A, af te nemen krachtens artikel 55 lid 1 en artikel 57 onder b MO).

Het examenprogramma hbs-a bevat voor (k) Staatsinrichting c.a.: kennis van de gemeente-, provinciale en staatsinrichting van Nederland en haar ontwikkeling, alsmede van de staatsinrichting van Nederlandsch-Indië, Suriname en Curaçao.

In de tabellen van 1937 hebben op hbs-a de moderne talen, handelswetenschappen, staathuishoudkunde en de statistiek, staatsinrichting, geschiedenis en aardrijkskunde 85% van de wekelijkse lesuren, in tegenstelling tot 40% op hbs-b. Wiskunde en natuurwetenschappen hebben op hbs-a 10% en op hbs-b 50%. Het aandeel van de talen is op hbs-b de helft van dat op hbs-a (24 respectievelijk 48%).

Op de staatsexamens hbs-a en -b is in de regeling 1938 het mondeling examen staatsinrichting voor hbs-a dertig minuten (artikel 2 juncto 4, leden 1 en 2) en voor hbs-b twintig (artikel 5 juncto 7, leden 1 en 2) (KB van 9 maart 1938, Stb. 363: Reglement voor de examens, bedoeld in art.55 tweede lid der MO-wet. Art.2 Staatsexamen in staatsinrichting (hbs-a) en art.5 Staatsexamen in staatsinrichting (hbs-b).

Het examen loopt over drie dagen en is voor mannelijke kandidaten openbaar (artikel 13 lid 3) en voor kandidaten hbs-a en -b verplicht en gelijk aan het schoolexamen-hbs-a (Reglement I. art. 2 en 4 jo II. Art. 5 en 7, behorende bij KB van 9 maart 1938, Stb. 363). Er is verschil in examenduur: voor hbs-a 30 en hbs-b 20 minuten (artikel 18 I k (Reglement) jo k (Programma).

De exameneis voor het staatsexamen-hbs-b (staatsinrichting) is: ‘een overzicht van de geschiedenis der Nederlandsche staatsinrichting en het bestuur van den Staat, provincie en gemeente’ (artikel 18 IIk).