I.3.2 Het voortraject van een wetsvoorstel in het kader van de grondwetsherzieningsprocedure in eerste lezing

De eerste lezing geschiedt op grond van artikel 137 Gw in de wetsvorm. Lid 1 van artikel 137 Grondwet luidt namelijk: ‘De wet verklaart, dat een verandering in de Grondwet, zoals zij die voorstelt, in overweging zal worden genomen.’ Dat betekent dat de normale wetsprocedure van de artikelen 81 tot en met 88 Grondwet hier van toepassing is. Grondwettelijk beschouwd begint dat proces bij de indiening, maar daaraan gaat een heel traject vooraf. Deze voorbereidingsfase is bij een voorstel voor een verklaringswet in principe niet anders dan bij een gewoon wetsvoorstel. Opvallend is wel dat er aan een voorstel in eerste lezing veelvuldig, maar zeker niet altijd, een rapportage van een staatscommissie is voorafgegaan. De bezetting van een dergelijke staatscommissie kan medebepalend zijn voor het succes van het voorstel.1 De voorbereiding van een regeringsvoorstel vindt vooral plaats op een ministerie. Intra- en interdepartementaal overleg vindt hier vaak bij plaats.2

Verder is er doorgaans een consultatiefase, waarin diverse adviesorganisaties worden geraadpleegd. Betrekkelijk nieuw hierbij is de internetconsultatie, waarbij burgers via internet kunnen reageren op voorstellen die door het kabinet zijn voorgelegd. Hiermee wordt beoogd dat het kabinet beter gebruik kan maken van kennis in de samenleving. Ook in het kader van diverse voorstellen voor een verklaringswet zijn op deze wijze in consultatie gegeven.