Het algemene opschortingsrecht (R&P nr. CA27) 2024/6.3.5:6.3.5 Tijdelijk karakter van invloed op uitoefening algemene opschortingsrecht

Het algemene opschortingsrecht (R&P nr. CA27) 2024/6.3.5

6.3.5 Tijdelijk karakter van invloed op uitoefening algemene opschortingsrecht

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Een op het algemene opschortingsrecht gegrond verweer is tijdelijk van aard.1 Doorgaans zal een in beginsel gerechtvaardigde uitoefening van een opschortingsrecht voor haar gehele duur zijn toegestaan, omdat aan deze uitoefening een einde kan komen door nakoming van de vordering door de wederpartij of het stellen van zekerheid daarvoor.2 Evenwel kan de uitoefening van een opschortingsbevoegdheid onder omstandigheden naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar zijn of worden, als dit verweer ‘te lang’ wordt gevoerd. De enkele omstandigheid van tijdsverloop lijkt daarvoor echter niet voldoende.3 Daarvoor zijn aanvullende omstandigheden nodig.

Uit het arrest Arel/Van de Stolpe kan worden afgeleid dat een dergelijke aanvullende omstandigheid kan zijn dat de vordering of de omvang daarvan niet voldoende vaststaat of naar verwachting niet binnen een in redelijkheid af te wachten periode komt vast te staan, terwijl de verbintenis en de omvang daarvan wel vaststaan.4 Op zichzelf was Arel bevoegd de in conventie gevorderde nakoming van zijn verbintenis tot betaling van het opdrachtloon op te schorten totdat Van de Stolpe de in reconventie gevorderde schadevergoeding zou hebben voldaan door verrekening, maar het verder voeren van dit opschortingsverweer zou in strijd met de redelijkheid en billijkheid kunnen zijn als de toewijsbaarheid van de verbintenis van Arel in conventie zou komen vast te staan voordat de toewijsbaarheid van zijn vordering in reconventie zou komen vast te staan.5

Een omstandigheid waaronder een opschortingsverweer ‘te lang’ kan worden gevoerd, kan voorts zijn dat de schuldenaar gedurende de periode van het voeren van het opschortingsverweer niet of niet voldoende voortvarend te werk is gegaan om zijn vordering op zijn wederpartij te gelde te maken.6 Een rechtvaardiging voor deze omstandigheden is gelegen in de doelmatigheid van de uitoefening van het algemene opschortingsrecht en de regel dat stelplicht en bewijslast van deze vordering op de schuldenaar rusten.7 Het is aan hem om zijn vordering te onderbouwen. Dat zijn vordering of de omvang daarvan nog niet vaststaat, behoeft niet in de weg te staan aan een opschortingsrecht.8 Dat zou na verloop van tijd dus wel in de weg kunnen gaan staan aan de bevoegdheid dit opschortingsrecht uit te oefenen.

Andere omstandigheden waardoor tijdsverloop een belemmering kan zijn voor de bevoegdheid het algemene opschortingsrecht uit te oefenen, kunnen zijn de mate van verwijtbaarheid van de tekortkoming door de wederpartij, de met een verdere opschorting gemoeide wederzijdse belangen en de processuele opstelling van de partijen.9 In geval van een voortdurende verplichting van de schuldenaar kan de omstandigheid dat de waarde van zijn verbintenis met het verstrijken van de tijd zover is opgelopen dat hij ‘per saldo’ geen vordering meer heeft op zijn wederpartij in de weg staan aan de gerechtvaardigdheid van een voortdurende opschorting.10

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.