Einde inhoudsopgave
Burgerschap op orde (SteR nr. 66) 2024/6.14.6
6.14.6 Kamerbrief Dekker over burgerschap in het onderwijs 2013
Th.E.M. Wijte, datum 08-01-2024
- Datum
08-01-2024
- Auteur
Th.E.M. Wijte
- JCDI
JCDI:ADS977341:1
- Vakgebied(en)
Bestuursrecht algemeen (V)
Staatsrecht (V)
Voetnoten
Voetnoten
In een reactie ´Of moet het toch anders?´ komt Maslowski tot de conclusie dat de Onderwijsraad parallellen ziet door de sterkere focus van de raad op formele aspecten van burgerschap, vooral op de kennisbasis. Hij vraagt zich af of de verhouding tussen maatschappelijke stage en burgerschapscurriculum sterker moet worden, zoals de raad voorstelt. Juist maatschappelijke stages kunnen zinvol zijn voor attitudeontwikkeling. Hij ziet ze echter niet logisch voortkomen uit burgerschapskennis of -vaardigheden.
Kamerbrief van staatssecretaris Dekker van 16 september 2013 (Kamerstukken II 2013/14).
Vgl. L. Siedentop, ´Europees burgerschap´, in: Ornstein & Breemer 2007, p. 77 e.v. en A.T. Ottow, ´De autonome Europese burger’, in: A. van den Brink e.a. 2011, p. 115 e.v.
E. Geboers, ´Burgers op komst. Hoezo weten Nederlandse jongeren niets van democratie en burgerschap?´, Didactief 2014, 7, p. 44; http://www.burgerschapmeten.nl/.
R. Serlé, ´Meer betrokkenheid door burgerschapskennis´, M & P 2014, 6, p. 16-17.
Commentaar: ´Maatschappelijke stage is zinvol onderwijs, politici mogen daar blij mee zijn´, Trouw 25 september 2012. In 2014 is de verplichting opgeheven, cf. M. Bruning e.a. 2005 en ´Stappenplan maatschappelijke stage´, Ibid., 2010 en R. Herdies, ‘Sociale stage: ervaringen in het buitenland. Nederland´, VSKO-Vlaanderen, november 2008.
Vgl. N. Bakker, ‘Lobbyen als kans. Minder eenzijdig naar belangenbehartiging kijken’, M & P 2018, 3, p. 22-23 en H. Teunissen, NVLM-vz., M & P 2014, 2, p. 29.
Vgl. K. Peusens, ´Hoe nu verder? Oplossingen om internationaal beter te scoren bij burgerschap´, M & P 2018, 02, p. 24-25; voor ICCS 2017 samengevat, zie Ibid. p. 25 en www.burgerschapindeschool.nl.
De Staat van het Onderwijs, Utrecht 2012/15; vgl. B. Banning, ´Onderwijs is niet in cijfers te vangen´, Schoolbestuur 2013, 7, p. 36-37 en N. Dullemans, ´Graadmeters´, Ibid., p. 38.
Vgl. SCP-rapport Een beroep op de burger, 29 november 2012, M. van Houten, ´Burger wil wel dat overheid regie houdt´, Trouw 30 november 2012 en L. Bleker, ´Maak van burgerschap verplicht eindexamenvak´, School! 2012, 7, p. 18-19.
NVLM- ‘Twee brieven’, M & P 2014, 6, p. 30.
Ibid., p. 30; zie: I. Pertijs, ´Staatssecretaris Dekker: Belangrijke rol maatschappijleer bij burgerschapsvorming’, M & P 2014, 01, p. 15 en C. Gelink, ´Staatssecretaris Dekker over burgerschap´, Ibid., p. 30.
Vgl. L. Meijs, ’Docenten aan de slag’, M & P 2014, 07, p. 8.
Kamerstukken II 2014/15, 34 184, nr. 6 (Nader verslag van 19 mei 2015).
Vgl. E. van den Wijngaart-Van Helvoirt, ’Vernieuwing van vmbo gtl van start’, TEO 2021, 2, p. 25-25 en P. Thijs & L. Mulder, ’Rol burgerschapsonderwijs moet sterker’, M & P 2021, 03, p. 13-15.
Wet van 10 februari 2016, Stb. 2016, nr. 88 (Kamerstukken II 2015/16, 34184).
Staatssecretaris Dekker: effectieve burgerschapsvorming
Als antwoord op de aanbevelingen van de Onderwijsraad komt staatssecretaris Dekker (VVD) eind 2013 met een reactie over het burgerschapsonderwijs1 en met verbetermaatregelen.2 Met ‘Burgerschap is één van de kerntaken van het onderwijs’ opent zijn reactie, onder aantekening dat ‘het primair gaat om het bijbrengen van kennis van de democratische rechtsstaat’.3 Dekker laat niet als eerste weten dat veertienjarige Nederlandse jongeren in een vergelijkend internationaal onderzoek (ICCS) over het kennisniveau van burgerschap slecht scoren4 en dat er weinig stappen zijn gezet tot verbetering.5 Hij denkt aan het invoeren van de maatschappelijke stage als burgerschapsinstrument6, het leveren van een handreiking burgerschap7, het opzetten van een interactief informatiepunt en de ontwikkeling van een self-assessment tool.8 Deze maatregelen moeten voor korte tijd soelaas bieden. De politiek kan immers niet langer de kop in het zand steken.9 Staatssecretaris Dekker ziet ieder weldenkend mens aandringen op effectieve burgerschapsvorming.10 Eind 2013 start de herziening van de kerndoelen, waarna de NVLM spoedig overlegt over de relevantie van maatschappelijke kerndoelen.11
Examen maatschappijleer: eigen cijfer 2014
In het verlengde hiervan verzoekt de NVLM de vaste commissie voor OCW in oktober 2014 als pijnpunten te agenderen: 1. het ontbreken van een eigen cijfer voor maatschappijleer op de eindlijst vwo/ havo, 2. een resultaatverplichting voor het vak loopbaan en burgerschap op mbo en 3. bevoegde docenten voor de examenvoorbereiding.12 Het bestuur ging hiermee over heel dun ijs, door de in steen gehouwen kabinetsstandpunten hierover te trotseren.13
Profielen bovenbouw vmbo 2016
In 2014 is een wetsvoorstel tot wijziging van de Wvo ingediend voor de invoering van tien profielen in de bovenbouw vmbo, alsmede een actualisatie en flexibilisering van het beroepsgerichte deel van het examenprogramma-vbo.14 Maatschappijleer is verplicht en maatschappijkunde is profielvak in de sector zorg & welzijn.15 De wijzigingswet is in 2016 in werking getreden.16