3.4.8 Verzicht (afstand van recht)

140. Hiervoor besprak ik al het uitgangspunt van Privatautonomie, het recht van alle rechtssubjecten om hun privaatrechtelijke aangelegenheden naar eigen inzicht vorm te geven. Ook de mogelijkheid tot het afstand doen van rechten is een uitvloeisel van dat beginsel.1 Afstand is meer dan het enkele niet-uitoefenen van een recht. Afstand is het door een rechtshandeling geheel of gedeeltelijk opgeven van een recht.2 Een algemene regeling van afstand ontbreekt in het BGB, volgens de Duitse wetgever met het oog op de verschillende aard van de individuele rechten.3

Uit het uitgangspunt dàt van een recht afstand gedaan kan worden, vloeit nog niet voort hoe dat kan. Kleinschmidt schrijft dat uit de contractvrijheid voortvloeit dat in ieder geval contractueel afstand gedaan kan worden van een recht.4 Voor afstand van een vordering is, net als naar Nederlands recht, een contract vereist (Erlassung).5 Van Gestaltungsrechte daarentegen kan eenzijdig afstand worden gedaan. Een voorbeeld hiervan is afstand van het recht op vernietiging van een aantastbare overeenkomst.6 Ook op andere plaatsen geeft de wet aan dat een verklaring aan de wederpartij voldoende is voor afstand van recht.7 Uit deze gevallen wordt een algemene toelaatbaarheid van eenzijdige afstand van Gestaltungsrechte afgeleid.8 Een uitzondering wordt aangenomen voor het Vorkaufsrecht, waarvan alleen contractueel afstand kan worden gedaan.9 Als eenzijdige afstand mogelijk is, is een empfangsbedürftige wilsverklaring vereist.