4.4.4 Niet-royeerbare, beperkt royeerbare en royeerbare certificaten

Naast het onderscheid tussen certificaten met en zonder vergaderrecht bestaat nog het onderscheid tussen royeerbare, beperkt royeerbare en niet-royeerbare certificaten.1 De royeerbaarheid van certificaten ziet op het recht van de certificaathouder zijn certificaten voor aandelen om te wisselen. Heeft hij dat recht niet, dan is sprake van niet-royeerbare certificaten.2 Heeft hij dat recht wel, dan is sprake van royeerbare certificaten. De tussenvorm is het beperkt royeerbare certificaat. De certificaathouder heeft in dat geval onder bepaalde voorwaarden recht om ‘om te wisselen’. Veelal is in de administratievoorwaarden bepaald of, en zo ja, onder welke voorwaarden, de certificaten tegen aandelen om te wisselen zijn. Beperkte royeerbaarheid kan echter ook voortvloeien uit de statuten van het administratiekantoor. In de literatuur worden als voorbeelden genoemd: na toestemming van het bestuur van de vennootschap wiens aandelen zijn gecertificeerd, na toestemming van een besluit van een daartoe aangewezen orgaan, bijvoorbeeld de vergadering van certificaathouders, alleen in of na een bepaalde periode, indien in enig jaar een bepaald minimumdividend niet is uitgekeerd.3

Eerder besprak ik al de motieven om tot certificering te komen. Veelal zal het initiatief daartoe genomen worden door (het bestuur van) de vennootschap. De administratievoorwaarden, waaronder ook bepalingen over royeerbaarheid, worden vastgesteld door de STAK. Juist vanwege het feit dat vaak het initiatief tot certificering van de vennootschap uitgaat en de motieven die tot certificering leiden, zal in de BV veelal worden besloten tot niet-royeerbare of beperkte royeerbare certificaten.

Het onderscheid tussen royeerbare, beperkt royeerbare en niet-royeerbare certificaten is van belang voor de kwalificatie van kapitaalverschaffer zonder stemrecht en de verschillen tussen de rechtsfiguren die daarbij horen. Immers, de stemrechtloze aandeelhouder heeft per definitie geen stemrecht en kan dat ook niet verkrijgen. Dat is anders bij de houder van royeerbare of beperkt royeerbare certificaten. Ik kom daarop in paragraaf 6.3.3.7 terug. Overigens heeft de Hoge Raad bepaalt dat in een besloten familievennootschap niet-royeerbare certificaten in zijn algemeenheid naar maatschappelijke maatstaven niet onaanvaardbaar zijn.4