2.5.4.2 Zelfstandige fiscale kwalificatie

In het verlengde van het uitgangspunt dat bij de interpretatie en toepassing van wetsbepalingen de tekst van de desbetreffende bepaling leidend is, ligt naar mijn mening het uitgangspunt dat in de belastingwet opgenomen civielrechtelijke begrippen teneinde eenheid van de rechtsorde te bewaren conform hun civielrechtelijke betekenis moeten worden opgevat.1 De belastingrechter wijkt uitsluitend van dit uitgangspunt af als het volgen van de civielrechtelijke invulling tot fiscale consequenties leidt die niet alleen in strijd zijn met doel en strekking van de wet, maar ook onaanvaardbaar zijn gezien het economische resultaat ervan.2

De rechter moet in een dergelijke situatie beslissen of hij een in de belastingwet opgenomen civielrechtelijk begrip conform het civiele recht uitlegt, of dat hij aan dit begrip een eigen fiscale kwalificatie toekent. Hierdoor zijn verschillende uitkomsten van het belastinggeschil denkbaar en ontstaat ruimte voor een pleitbaar standpunt.

Een pleitbaar standpunt kan zich derhalve naar mijn mening ook voordoen in situaties waarin de inspecteur met een beroep op doel en strekking van de wet met succes heeft gesteld dat een in de belastingwet gebruikt civielrechtelijk begrip een eigen fiscale kwalificatie moet worden toegekend, terwijl de belastingplichtige zich tevergeefs op het standpunt had gesteld dat de civielrechtelijke invulling van dat begrip moest worden gevolgd.3 Ik heb in dit verband echter geen uitspraken in de jurisprudentie aangetroffen, naar ik veronderstel omdat de inspecteur in deze situatie terughoudend is met het opleggen van een boete.