Einde inhoudsopgave
Instellingen voor collectieve belegging in effecten (O&R nr. 119) 2020/2.5.1
2.5.1 Unit trust
mr. drs. J.E. de Klerk, datum 01-02-2020
- Datum
01-02-2020
- Auteur
mr. drs. J.E. de Klerk
- JCDI
JCDI:ADS193815:1
- Vakgebied(en)
Financieel recht / Financieel toezicht (juridisch)
Voetnoten
Voetnoten
Aertsen (2004), p. 1.
Art. 2 Verdrag inzake het recht dat toepasselijk is op trusts en inzake de erkenning van trusts (‘Haagse Trustverdrag’)
Kulms (2016), p. 13.
Voor een vergelijking tussen de verschillende unit trust-vormen in de Verenigde Staten, Ierland, het Verenigd Koninkrijk en Liechtenstein, zie Kulms (2016).
Wegman (2016), p. 104-108.
Wegman (2016), p. 107.
Art. 16 lid 1 sub b EC Regulations 2011 en art. 33 lid 1 EU (Amendment) Regulations 2016.
Van Schilfgaarde (2006), p. 197.
Art. 4 lid 6 EC Regulations 2011.
Art. 2 Unit Trust Act 1990 en art. 5 EC Regulations 2011.
Art. 37 lid 2 en 3 EC Regulations 2011.
Art. 8 lid 1 sub b EC Regulations 2011.
Art. 33-38 EC Regulations 2011.
Art. 4 EU (Amendment) Regulations 2016.
Een trust is in veel rechtsstelsels een belangrijke rechtsfiguur.1 Volgens het Haagse trustverdrag heeft een trust de volgende kenmerken2:
De goederen van de trust vormen een afgescheiden vermogen en zijn geen deel van het vermogen van de trustee.
De rechtstitel met betrekking tot de goederen van de trust staat ten name van de trustee of ten name van een ander voor rekening van de trustee.
De trustee heeft de bevoegdheid en de plicht, terzake waarvan hij verantwoording schuldig is, om in overeenstemming met de bepalingen van de trust en de bijzondere verplichtingen, waaraan hij van rechtswege is onderworpen, de goederen van de trust te besturen en te beheren of er over te beschikken.
Deze kenmerken bieden aanknopingspunten voor de trust als rechtsfiguur voor een icbe. In het Verenigd Koninkrijk, Ierland en Liechtenstein is de unit trust een veelvoorkomende rechtsfiguur voor icbe’s.3 Een unit trust is geen separate juridische entiteit. De unit trust wordt gecreëerd door een trustakte die een trustee en de beheerder van het beleggingsfonds aangaan.4 De trustee is de juridische eigenaar van de activa en passiva van het beleggingsfonds en handelt namens de deelnemers. De deelnemers ontvangen deelnemingsrechten en elk deelnemingsrecht representeert een economisch belang in het beleggingsfonds.5 De trustee kent bepaalde taken en kan op verschillende manieren zijn gestructureerd. Veelal is de bewaarder van het beleggingsfonds ook de trustee.6 In de trustakte kan worden bepaald wie overeenkomsten voor het beleggingsfonds aan kan gaan, de trustee of de beheerder. De beheerder is echter verantwoordelijk voor de aanstelling van de bewaarder en het uitvoeren van de beheertaken.7
Deze structuur kennen we in het Nederlandse recht niet. Een enigszins vergelijkbare positie als de trustee in het Angelsaksische recht heeft het Nederlandse administratiekantoor. Anders dan de trustee is het administratiekantoor echter volledig eigenaar. Het onderscheid dat wordt gemaakt tussen ‘legal ownership’ en ‘beneficial ownership’ is in het Nederlandse recht onbekend.8 Een schematische weergave van een icbe gestructureerd als trust is te zien in figuur 2.
Figuur 2 Een icbe gestructureerd als trust
In Ierland kan een icbe zijn vormgegeven als een unit trust.9 De trust hoeft in dat geval niet te voldoen aan de Unit Trust Act 1990.10 De verplichtingen die aan de structuur van een trust zijn gesteld, zijn beperkt. Het vermogen van de unit trust is afgescheiden en de aansprakelijkheid van de deelnemers is beperkt tot het ingebrachte vermogen waartegen de deelnemingsrechten zijn verworven.11 De trustakte dient goedgekeurd te worden door de toezichthouder.12 Voorafgaand aan de implementatie van Icbe-Richtlijn V was de trustee subject van veel verplichtingen, zoals de bewaarneming van de activa en het monitoren van de beheerder.13 Na de implementatie zijn al deze verplichtingen overgegaan op de bewaarder.14