5.5.10 Pandrecht

Ook bij pandrecht geldt de hoofdregel dat de aandeelhouder het stemrecht heeft op de aandelen waarop het pandrecht rust. Van deze hoofdregel kan, net als bij het vruchtgebruik, worden afgeweken. Het stemrecht kan toekomen aan de pandhouder indien dat bij de vestiging van het pandrecht is bepaald en de pandhouder een persoon is aan wie de aandelen vrijelijk kunnen worden overgedragen. Is de pandhouder een persoon aan wie de aandelen niet vrijelijk kunnen worden overgedragen dan komt hem het stemrecht uitsluitend toe indien dit bij de vestiging van het pandrecht is bepaald en vestiging van het pandrecht is goedgekeurd door het vennootschapsorgaan dat bij de statuten is aangewezen om goedkeuring te verlenen voor een voorgenomen overdracht van aandelen, dan wel, — bij ontbreken van zodanige aanwijzing — door de algemene vergadering van aandeelhouders. Treedt een ander in de rechten van de pandhouder, dan komt hem het stemrecht slechts toe, indien de overgang van stemrecht is goedgekeurd door het hiervoor bedoelde orgaan dat de overdracht van aandelen moet goedkeuren, respectievelijk bij gebreke van aanwijzing van een zodanig orgaan door de algemene vergadering van aandeelhouders.1

Ook hier kan bij de NV in de statuten van deze regeling worden afgeweken.2 Voor de BV geldt dat de bevoegdheid tot toekenning van het stemrecht aan de pandhouder in de statuten kan worden uitgesloten.3 Een logische verklaring voor dit onderscheid wordt gegeven door Hamers;4 de NV geeft de mogelijkheid tot een statutaire regeling die in zijn totaliteit afwijkt van de wettelijke regeling. Voor de BV bestaat slechts de mogelijkheid te bepalen dat het stemrecht in zijn geheel niet kan overgaan. Zou de wetgever ook bij de BV voor de ruime afwijkmogelijkheid hebben gekozen dan kan — zoals Hamers terecht opmerkt — door middel van verpanding de verplichte blokkeringsregeling worden omzeild. De gerechtigdheid tot de aandelen blijft wel waar zij was maar de overgang van het stemrecht kan de beslotenheid doorbreken.