1.1.0 Introductie

De financiële sector vervult een essentiële rol in de Nederlandse economie. De sector is daarom sterk gereguleerd en staat onder extern toezicht. Toezichtwetgeving is gericht op het bewaken van de integriteit en financiële soliditeit van financiële instellingen,1 op bescherming van de belangen van consumenten en beleggers en, uiteindelijk, op het waarborgen van de stabiliteit van het financiële stelsel als geheel.2

Een doorslaggevende factor voor het kunnen realiseren van deze doelstellingen is het gedrag en het handelen van de mensen die bij deze instellingen werkzaam zijn of daar anderszins (nauw) bij zijn betrokken. Bestuurders, commissarissen en invloedrijke aandeelhouders staan daarbij centraal. Zij zijn verantwoordelijk voor alle belangrijke beleidsbeslissingen en de uitvoering daarvan binnen de instelling, zoals het bepalen van de strategie, het voeren van een beheerste en integere bedrijfsvoering en de mate waarin de belangen van klanten centraal worden gesteld. Door hun voorbeeldfunctie (“toon aan de top”) kunnen zij grote invloed uitoefenen op de risico- en integriteitscultuur in de onderneming en op het handelen en het gedrag van medewerkers in alle lagen van de organisatie. Oftewel, in de woorden van Busch:

De financiële toezichtwetgeving stelt daarom bepaalde “kwaliteitseisen” aan deze personen. Deze eisen liggen op het vlak van betrouwbaarheid, geschiktheid en reputatie.4 De financiële instellingen zijn er zelf voor verantwoordelijk dat de bedoelde personen aan de gestelde eisen voldoen. De toezichthouders zien echter toe op de naleving van deze verplichting en toetsen individuele personen ook zelf.5 Deze toetsingen, de personentoetsingen in de Nederlandse financiële sector, zijn het onderwerp van deze studie.