1.4 Probleemanalyse

Zoals aan de orde kwam in paragraaf 1.2 is goed bestuur en sterk intern toezicht in de financiële sector van cruciaal belang. Deze inzichten hebben hun beslag gekregen in het wettelijk systeem van personentoetsingen. Financiële instellingen zijn wettelijk verplicht om onder meer te beschikken over bestuurders en commissarissen die aan bepaalde “kwalitatieve” criteria voldoen.1 Deze eisen liggen op het vlak van betrouwbaarheid en geschiktheid. Deze eisen worden ook aan andere personen gesteld die belangrijke functies vervullen bij financiële instellingen, zoals leden van het zogenoemde “tweede echelon”.2 Daarnaast dienen bijvoorbeeld invloedrijke (groot-)aandeelhouders aan betrouwbaarheidseisen te voldoen en dient de aanvrager van een verklaring van geen bezwaar (vvgb) geschikt te zijn “gelet op zijn reputatie”. Op de naleving van deze verplichtingen wordt toegezien door de externe toezichthouders, die op verschillende momenten dienen na te gaan of de bedoelde personen aan de gestelde eisen voldoen.3 Blijkt dit, naar het oordeel van de toezichthouders, niet het geval, dan zijn de toezichthouders bevoegd tot het nemen van verschillende (handhavings-)besluiten.4

Zoals toegelicht kan veel waarde worden gehecht aan deze kwalitatieve vorm van toezicht en is het maatschappelijk belang van geschikte en betrouwbare bestuurders, commissarissen en andere sleutelfiguren bij financiële instellingen zeer groot.5 Aan het systeem van personentoetsingen kleven echter ook verschillende juridische knelpunten.