4.3.1.4 Het is ‘slechts’ voorlichting

Bij voorlichtende uitingen oordeelt de belastingrechter regelmatig dat de informatie ‘slechts’ voorlichting betreft.1 Zo overweegt de Hoge Raad in BNB 1979/311 (cursivering TC):

Recenter kwalificeert de Hoge Raad in BNB 2010/314 een mededeling op het aanslagbiljet op dezelfde wijze:

Wat houd slechts in dit verband in? Mijns inziens heeft deze kwalificatie een sterk retorische lading. Er kan in dit woord van alles besloten liggen, maar de communicatieve strekking is zijn beperkende implicatie.

De kwalificatie ‘slechts’ refereert aan de aard (eenvoudigere, toegankelijkere, begrijpelijkere, beknoptere informatie dan de wet), het karakter (het is algemene informatie, geen standpuntbepaling in een concreet geval), oogmerk (bedoeld om te informeren), functie (geen toezegging, maar een hulpmiddel) en bovenal: het rechtsgevolg (het is niet de wet, noch een toezegging, je kunt hier ‘geen rechten aan ontlenen’, de Belastingdienst is niet gebonden). De implicatie van ‘slechts’ is mijns inziens dus vooral dat het gaat om algemene informatie, die geen toezegging behelst en waaraan de Belastingdienst daarom in principe niet is gebonden. Het is slechts voorlichting.

In het licht van het juridische kader rijst onmiskenbaar de vraag of de kwalificatie ‘slechts’ wel voldoende recht doet aan de juridische functie van voorlichting, evenals haar functie in de praktijk van belastingheffing (paragraaf 2.3, 3.2, 4.7, 7.3).