6.2 Wettelijke geheimhoudingsplicht (art. 67 lid 1 AWR)

Voor het beantwoorden van de vraag hoe de fiscale geheimhoudingsplicht zich verhoudt tot het verstrekken van gegevens, beschrijf ik eerst de hoofdregel: een specifiek strikt verbod op bekendmaking van alle fiscale gegevens ex art. 67 lid 1 AWR (par. 6.2.1). Dit is echter geen absoluut verbod. De wetgever heeft limitatief enkele uitzonderingen opgenomen in art. 67 lid 2 en 3 AWR (par. 6.2.2). Er kan namelijk een noodzaak zijn dat gegevens toch bekendgemaakt kunnen worden.

Voor alle bestuursorganen – waartoe ook de Belastingdienst behoort – geldt de generieke verplichting tot geheimhouding van vertrouwelijke gegevens ex art. 2:5 Awb (par. 6.2.3). Voor een ontheffing daarvan moet sprake zijn van een wettelijke verplichting.

Het verstrekken van gegevens door de Belastingdienst kan niet eerder plaatsvinden dan na het vaststellen van dominerende belangen die dat rechtvaardigen. Daarvoor is eind vorige eeuw beleid geformuleerd (par. 6.2.4). Voor het toetsen van dat beleid is transparantie vereist. Dit is ook een minimale voorwaarde voor rechtsbescherming van burgers en bedrijven. Het gaat immers om hun gegevens (par. 6.2.5). En daarin neemt het zwijgrecht een bijzondere positie. Dat behandel ik separaat (par. 6.2.6).