4.3.1.1.11 Betaling van welke schuld?

Wanneer een schuldenaar meerdere schulden heeft aan dezelfde schuldeiser en aan de schuldeiser een bedrag betaalt dat ontoereikend is om al deze schulden te voldoen, rijst de vraag op welke schuld(en) deze betaling is gedaan. Regels hiervoor – ook wel toerekenings- of imputatievoorschriften genoemd – zijn vastgelegd in art. 6:43 en 6:44 BW.1 Volgens art. 6:43 lid 1 BW heeft de schuldenaar van verscheidene schulden bij het doen van de betaling het recht te bepalen tot delging van welke schuld de betaling bestemd is. Als een schuldenaar hierin geen beslissing maakt, dan bepaalt art. 6:43 lid 2 BW bijvoorbeeld dat toerekening in de eerste plaats geschiedt op opeisbare verbintenissen.2 Art. 6:44 BW ziet op betaling van rentedragende vorderingen.3 Het eerste lid van deze bepaling bepaalt dat betaling van een geldsom in de eerste plaats strekt in mindering van de kosten4, vervolgens in mindering van de verschenen rente5 en ten slotte in mindering van de hoofdsom6 en de lopende rente7. Het tweede lid bepaalt vervolgens dat een andere volgorde kan worden overeengekomen.

In het kader van de internetconsultatie voor art. 29 Wet OB 1968 (vanaf 2017), meer specifiek met betrekking tot de herziening van het recht op teruggaaf bij een ‘betaling alsnog’ (paragraaf 4.3.3), heeft onder meer de NOB ervoor gepleit vast te houden aan de civielrechtelijke regels, wanneer een crediteur meerdere voor de btw relevante vorderingen heeft en een betaling ontoereikend is om alle schulden te voldoen. In het verslag naar aanleiding van de internetconsultatie heeft de staatssecretaris van Financiën aangegeven zich met dit betoog te kunnen verenigen:

Derhalve mag naar mijn mening gevoeglijk worden aangenomen dat art. 6:43 en 6:44 BW onverkort van toepassing zijn op het begrip (niet-)betaling in de btw.8