11.2.1 Verhoor door de politie

De politie heeft de nodige ervaring in het afnemen van verhoren. Politieambtenaren ontvangen hiervoor training. Echter, deze trainingen richten zich vooral op het afnemen van verdachtenverhoren. De meest gebruikte methode betreft het standaard of generiek getuigenverhoor, waarvoor de Politieacademie een gespreksmodel heeft ontwikkeld. Bij uitzondering wordt de techniek van de geleide herinnering ingezet door gedragswetenschappers van de Politieacademie. 1 Ook het cognitief interview wordt toegepast, het is echter niet duidelijk hoe vaak. Forensische hypnose wordt in Nederland in beginsel niet gebruikt. De resultaten van die methode zijn in beginsel niet toelaatbaar voor het bewijs en de toepassing van die methode kan slechts in zeer bijzondere gevallen met toestemming van het College van procureurs-generaal worden ingezet ten behoeve van de opsporing.2

Binnen de politieorganisatie bestaat ook de nodige expertise in het afnemen van complexe verhoren met kwetsbare getuigen. Zo kunnen kwetsbare getuigen worden gehoord in speciale verhoorstudio’s, die worden bemand door speciaal daarvoor opgeleide opsporingsambtenaren. Rechters(-commissarissen) laten extreem gecompliceerde verhoren dan ook bij voorkeur over aan de politie. Dit is bijvoorbeeld het geval bij het horen van zeer jeugdige slachtoffers of getuigen met een zware handicap die het communiceren bemoeilijkt. Indien de verdediging bij de rechter-commissaris of zittingsrechter heeft verzocht om een dergelijk verhoor, kan met tussenkomst van de officier van justitie opdracht worden gegeven aan de politie om dat verhoor af te nemen. Hoe vaak dat in de praktijk gebeurt, is niet bekend.

Binnen een concrete strafzaak hebben de rechter en de procesdeelnemers maar weinig zicht op de gang van zaken tijdens het politieverhoor. In tegenstelling tot het verhoor ter terechtzitting of in het kabinet van de rechtercommissaris is bij getuigenverhoren bij de politie in beginsel geen raadsman aanwezig. De getuige heeft in de regel geen eigen advocaat en de raadsman van de verdediging wordt in beginsel niet toegelaten. Dit is anders indien het een getuigenverhoor in later stadium van het strafproces betreft, bijvoorbeeld nadat het onderzoek ter terechtzitting is geopend, en de getuige om redenen van efficiency of op uitdrukkelijk verzoek van de verdediging door de politie wordt gehoord.3 In het vervolg van het hoofdstuk zal blijken dat ook de wijze van registreren eraan bijdraagt dat de rechter maar in beperkte mate controle kan uitoefenen op de wijze waarop het verhoor bij de politie is verlopen.4