3.6.5 Verschillende soorten schuldeisers

Easterbrook en Fischel gaan, zoals in het voorgaande uiteengezet, uit van de veronderstelling dat schuldeisers beter in staat zijn de ondernemingsrisico's te dragen dan de aandeelhouders. Er zijn echter verschillende soorten schuldeisers, die verschillende risico's dragen en op verschillende wijze in relatie staan tot de vennootschap. 'Er zijn schuldeisers en schuldeisers'.1In de literatuur worden vrijwillige en niet-vrijwillige schuldeisers onderscheiden en adjusting and non-adjusting schuldeisers.2 Vrijwillige schuldeisers zijn partijen die (vrijwillig) een contractuele relatie met de vennootschap zijn aangegaan.

Voorbeelden zijn werknemers, consumenten, leveranciers en kredietverstrekkers.3 Onvrijwillige schuldeisers zijn partijen die ongewild in relatie tot de vennootschap zijn komen te staan omdat de vennootschap bijvoorbeeld een onrechtmatige daad jegens hen heeft begaan. Adjusting schuldeisers zijn schuldeisers die de economische macht hebben om over de voorwaarden van de transactie zodanig te onderhandelen dat zij op adequate wijze worden gecompenseerd voor de ondernemingsrisico's die zij lopen.4 Zij zijn bereid om kosten te maken voor bijvoorbeeld het verzamelen van informatie over de vennootschap, de onderhandelingen, het opstellen van contracten en het monitoren en handhaven van de afspraken. Non-adjusting schuldeisers zijn schuldeisers die de voorwaarden van de relatie met de vennootschap niet kunnen of willen aanpassen aan de mate van risico die zij lopen omdat zij niet in de positie zijn (de vordering is door het recht gefixeerd), of omdat zij zich dit niet kunnen veroorloven.5 In de literatuur is beargumenteerd dat onder deze groep niet alleen de onvrijwillige schuldeisers vallen, maar dat ook sommige vrijwillige schuldeisers zoals kleine leveranciers, handelscrediteuren, consumenten en werknemers, tot deze groep behoren.6 Deze schuldeisers zullen veelal vorderingen hebben die te klein zijn om de kosten van aanpassingen of bijvoorbeeld het afdwingen van zekerheden te rechtvaardigen.

Binnen deze onderscheiden groepen van schuldeisers hebben de individuele schuldeisers weer verschillende houdingen, uitgangspunten en interesses.7 Het zijn heterogene groepen. Vrijwillige schuldeisers verschillen bijvoorbeeld in de mate van risico nemen, de grootte van hun portofolio, hun prioriteiten en terugbetalingschema's, en het moment waarop zij een contractuele relatie met de vennootschap zijn aangegaan.8 Door de verschillen tussen schuldeisers kan dezelfde aansprakelijkheidsregel een verschillend effect hebben op de welvaart van verschillende groepen schuldeisers.9