6.3 Kredieteigendomsvoorbehoud

Een bijzondere verschijningsvorm van het verbreed eigendomsvoorbehoud is het zogenoemde kredieteigendomsvoorbehoud. Daarvan is sprake indien het eigendomsvoorbehoud niet slechts wordt verbreed tot een aantal specifieke, bestaande vorderingen, maar de eigendomsovergang afhankelijk wordt gemaakt van de voldoening van alle toekomstige vorderingen die kunnen ontstaan in de rechtsverhouding tussen verkoper en koper, althans voor zover deze vorderingen vallen onder de opsomming van artikel 3:92 lid 2 BW. De term kredieteigendomsvoorbehoud dekt de lading van deze figuur niet volledig, omdat elk eigendomsvoorbehoud gepaard gaat met de verschaffing van krediet.1 Men zou kunnen spreken van een ‘doorlopend eigendomsvoorbehoud’,2 maar vanwege het feit dat de term kredieteigendomsvoorbehoud is ingeburgerd in de literatuur, zal zij ook hier worden gehanteerd. Een bijzondere variant van het kredieteigendomsvoorbehoud is een rekening-couranteigendomsvoorbehoud, waarbij de eigendom wordt voorbehouden voor de vorderingen die worden opgenomen in een rekening, zodat tussen verkoper en koper sprake is van een rekening-courantverhouding in de zin van artikel 6:140 BW.

Het kredieteigendomsvoorbehoud roept een aantal vragen op, die hierna achtereenvolgens zullen worden behandeld. In de eerste plaats bestaat onduidelijkheid over de vraag of een kredieteigendomsvoorbehoud geldig kan worden overeengekomen. Ten tweede rijst bij toelaatbaarheid van kredieteigendomsvoorbehoud de vraag wat de omvang is van een dergelijk eigendomsvoorbehoud en hoe deze omvang moet worden bepaald. Tot slot kan men zich afvragen hoe een kredieteigendomsvoorbehoud tot een einde komt, dat wil zeggen: wanneer bij een kredieteigendomsvoorbehoud de eigendom overgaat op de koper.