De concern(genoten)enquête (VDHI nr. 158) 2019/7.2.7.1:7.2.7.1 Inleiding

De concern(genoten)enquête (VDHI nr. 158) 2019/7.2.7.1

7.2.7.1 Inleiding

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

In deze (slot)paragraaf zal ik ingaan op de door de Ondernemingskamer verrichte bevoegdheidsbeoordeling – en daarmee de ontvankelijkheid – ter zake van de gedane verzoeken voor zover die betrekking hebben op het mede doen instellen van een onderzoek naar het beleid en de gang van zaken van, en het, eventueel, (mede) treffen van onmiddellijke voorzieningen bij, een of meer onderliggende vennootschappen in wier geplaatste kapitaal de bovenliggende vennootschap, waarvan de verzoeker aandeel- of certificaathouder is, (een deel van) de (certificaten van) aandelen houdt, een en ander aan de hand van, wederom, de pregeselecteerde beschikkingen.1

Een groot deel daarvan bevat evenwel geen daaraan gewijde rechtsoverwegingen.2 Dat kan hiermee te maken hebben dat (i) gesteld of gebleken was dat en waarom, op basis van de daartoe redengevende feiten en omstandigheden, de verzoeker (ook) enquêtegerechtigd was ten aanzien van de onderliggende vennootschap(pen)3 en/of (ii) de al dan niet (gemotiveerd) gestelde enquêtegerechtigdheid van de verzoeker dienaangaande door de verweerster(s) en/of (andere) belanghebbende(n) niet (langer) werd betwist of bestreden4 en (iii) de Ondernemingskamer – op basis van de stukken en het verhandelde ter terechtzitting – de verzoeker enquêtegerechtigd achtte, althans haar die enquêtegerechtigdheid als evenbedoeld (niet) (on)juist voorkwam, althans geen reden had daaraan te twijfelen, dan wel niet (steeds) ambtshalve een bevoegdheidsbeoordeling als hier bedoeld verrichtte.5 Deze beschikkingen laat ik daarom in het navolgende buiten beschouwing.

Eveneens buiten beschouwing laat ik bepaalde beschikkingen waarin de Ondernemingskamer (volstond met het) oordeel(de) dat de verzoeker (voorshands) in zijn verzoek kon worden ontvangen, nu zonder toelichting, die ontbrak, ik niet (geheel) weet waarom, inzonderheid met betrekking tot zijn enquêtebevoegdheid ter zake van de onderliggende vennootschap(pen).6

Hetzelfde geldt voor de Agri-beschikking, waarin de Ondernemingskamer oordeelde dat het verzoek om een onderzoek bij een van de onderliggende vennootschappen niet was toegelicht en alleen al om die reden zou worden afgewezen,7 en de beschikking inzake S&R, waarin de Ondernemingskamer met betrekking tot twee onderliggende vennootschappen overwoog dat de verzoekster niet had toegelicht waarom het onderzoek zich ook daartoe zou moeten uitstrekken, reden waarom het te bevelen onderzoek niet mede daarop zou zien.8 Mij is, zonder nadere toelichting, die ontbrak, niet geheel duidelijk hoe deze twee beschikkingen moeten worden begrepen: werd in het verzoek ter zake met geen woord gerept over de enquêtebevoegdheid noch over gegronde redenen (leeg verzoek) of werd in het verzoek ter zake wél ingegaan op de enquêtebevoegdheid, maar níét (mede) op de gegronde redenen? 9(Mede) gezien deze onduidelijkheid, laat ik ook deze twee beschikkingen buiten beschouwing.

Het resterende deel van de beschikkingen10 zal worden besproken, en wel aldus. Eerst zal ik de beschikkingen die de Ondernemingskamer heeft gegeven vóór ’s Hogen Raads Landis-beschikking11, bespreken. Vervolgens komen de nadien gegeven beschikkingen aan bod, waarbij ik een onderscheid heb gemaakt tussen die waarin de verzoeker níét in zijn op een of meer onderliggende vennootschappen, van de vennootschap waarvan hij aandeel- of certificaathouder was, gericht enquêteverzoek kon worden ontvangen, en die waarin hij daarin (kennelijk) wél kon worden ontvangen. Centraal in deze paragraaf staan vragen als:

(1)

Dient de verzoeker te stellen dat (en toe te lichten waarom) hij (mede) enquêtegerechtigd is ten aanzien van een of meer te enquêteren onderliggende vennootschappen?

(2)

Toetst de Ondernemingskamer de enquêtebevoegdheid van aandeel- of certificaathouderszijde in concernverhoudingen ambtshalve of niet-ambtshalve?

(3)

Onderwerpt de Ondernemingskamer de beoordeling van de enquêtebevoegdheid ter zake aan een marginale toetsing of aan een volle toetsing?

(4)

Wat is de (beslissende) maatstaf voor de beoordeling van de enquêtebevoegdheid van houders van (certificaten van) aandelen in concernverhoudingen?

(5)

Stelt de Ondernemingskamer wanneer naar haar oordeel de verzoeker enquêtegerechtigd is ten aanzien van een of meer onderliggende vennootschappen, deze vervolgens (expliciet) gelijk aan een houder van (certificaten van) aandelen als bedoeld in art. 2:346, eerste lid, onderdeel b of c, BW?

(6)

Is de Ondernemingskamer na de voornoemde Landis-beschikking de op dochtermaatschappijen gerichte enquêteverzoeken op het punt van de enquêtebevoegdheid anders gaan toetsen en, zo ja, hoe?

(7)

Blijft de Ondernemingskamer bij de beoordeling van de enquêtebevoegdheid in concernverhoudingen steken in het noemen van een criterium, al dan niet in de vorm van een schakel uit ’s Hogen Raads Landis-beschikking, of kleurt zij dat ook feitelijk in?

In § 7.3 worden deze vragen van antwoord voorzien.

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.