6.3.1 De verhouding tussen Zwangsverwaltung in het BGB en verzuim- pandgebruik het in het Romeinse recht

In hun toelichting op het ontwerp voor het BGB merkten de ontwerpers van het BGB op dat de ‘Antichrese’1 op onroerende zaken niet werd geregeld. Volgens hen werd de antichrese in de praktijk niet gebruikt, en bestond aan een regeling van deze rechtsfiguur ook geen behoefte.2 Deze opmerking is opvallend, aangezien het BGB wel voorziet in het recht van Zwangsverwaltung.

Het recht van Zwangsverwaltung is de bevoegdheid van de grondpandhouder om bij wijze van executie het grondpandobject te beheren (executoriaal beheer). De grondpandhouder is bevoegd tot Zwangsverwaltung als de schuldenaar in verzuim komt met de terugbetaling van de gesecureerde vordering. Een van de doelen van het executoriaal beheer is de voldoening van de door het grondpandrecht gesecureerde vordering uit de vruchten van het executoriale beheer van het grondpandobject.3 Daarmee lijkt het recht van executoriaal beheer op het Romeinse recht van verzuim-pandgebruik. Bij het verzuim-pandgebruik traden de rechtsgevolgen van het recht van pandgebruik pas in als de schuldenaar in verzuim kwam met de betaling van de gesecureerde vordering.4

De ontwerpers van het BGB schaarden de Zwangsverwaltung echter niet onder het begrip ‘Antichrese’. Zij leken het recht van ‘antichrese’ te zien als een onderdeel van een zekerheidsrecht op onroerende zaken dat al bij de vestiging de feitelijke heerschappij over het onderpand toekende aan de zekerheidsgerechtigde.5 Zij legden geen verband tussen executoriaal beheer en het Romeinse recht van verzuim-pandgebruik.6 De Zwangsverwaltung lijkt dus weliswaar veel op het Romeinse recht van verzuim-pandgebruik, zij is er niet aan ontleend.