2.5.1.5 Kapitaalvermindering

Onderdeel van een debt for equity swap kan ook een kapitaalvermindering zijn. Met name in Engeland en Duitsland doet zich dit voor; het is in Nederland minder gebruikelijk (zie hierna). Een kapitaalvermindering vindt in Engeland en Duitsland in de regel plaats met een (gelijktijdige) kapitaalverhoging.1 Het bestaande aandelenkapitaal wordt eerst verminderd waarna het aandelenkapitaal weer wordt verhoogd door middel van de uitgifte van nieuwe aandelen. De kapitaalvermindering houdt een aanpassing in van het bestaande aandelenkapitaal aan de financiële situatie van de vennootschap om zo de daadwerkelijke vermogenspositie van de vennootschap op de balans weer te geven.2 De motieven voor de kapitaalvermindering zijn als volgt te duiden: “In short, the new investor does not want his investment to fund the past losses of the company nor that existing shareholders should participate in future profits.”3 De kapitaalvermindering leidt tot delging van de geleden verliezen,4 waardoor de winst die de geherstructureerde vennootschap weer gaat maken, eerder voor uitkering aan de nieuwe aandeelhouders in aanmerking komt.5 Bovendien hoeven de schuldeisers die winst dan niet te delen met de bestaande aandeelhouders.6 Bij een preventieve herstructurering zullen aandeelhouders doorgaans out of the money zijn. Het is dan mogelijk het bestaande aandelenkapitaal te verminderen tot nul zonder dat aandeelhouders een vergoeding krijgen.

Een kapitaalvermindering kan in Engeland op diverse manieren plaatsvinden.7 De meest voorkomende in het kader van een debt for equity swap is een intrekking van aandelen (cancellation of shares) of, indien aandeelhouders nog wel een aandelenbelang mogen behouden, een verlaging van de nominale waarde van de aandelen.8 In Duitsland vindt kapitaalvermindering plaats door een verlaging van het geplaatst kapitaal gecombineerd met een aanpassing van de nominale waarde van de aandelen.9 De algemene vergadering besluit in zowel Engeland als Duitsland over een kapitaalvermindering met een drie vierde stemmeerderheid.10

In Nederland gaat in de regel geen kapitaalvermindering vooraf aan de aandelenemissie bij een preventieve herstructurering. Weliswaar kan door de uitgifte van nieuwe aandelen, met uitsluiting van het voorkeursrecht, het aandelenbelang van de bestaande aandeelhouders sterk verwateren, maar zij behouden in beginsel wel een (gering) aandelenbelang. Het is evenwel mogelijk, teneinde verliezen weg te werken, een kapitaalvermindering te combineren met een kapitaalverhoging in het kader van een debt for equity swap. Met de komst van de WHOA zal dit wellicht vaker gebeuren: een besluit van de algemene vergadering is onder de WHOA niet vereist voor een kapitaalvermindering.11 In Nederland geschiedt een kapitaalvermindering door intrekking van de aandelen of verlaging van de nominale waarde van de aandelen.12 De algemene vergadering besluit hiertoe met een gewone meerderheid van stemmen, tenzij de statuten anders bepalen.13

Overigens kan een kapitaalvermindering ook zonder een debt for equity swap onderdeel zijn van een preventieve herstructurering. Zo is bij de WHOA en de Duitse akkoordprocedure de absolute priority rule (APR) van toepassing wanneer een stemklasse heeft tegengestemd.14 De APR houdt in dat een aandeelhoudersklasse niets mag ontvangen of behouden voordat de hoger gerangschikte klassen zijn voldaan. Aandeelhouders raken in de regel hun aandelenbelang kwijt aangezien volledige voldoening van de hoger gerangschikte klassen niet realistisch is bij een vennootschap in financiële nood. Wel moet dan ten minste één aandeel met stemrecht in handen zijn van een ander dan de vennootschap, bijvoorbeeld een schuldeiser.15