2.4.6.4 Belastingheffing en de mogelijkheid van statutaire zetelverplaatsing

Los van de vennootschapsrechtelijke haken en ogen kan ook de fiscaliteit de mobiliteit van vennootschappen via het gebruik van een Europese rechtsvorm of een grensoverschrijdende fusie, in de weg staan. Wanneer het verplaatsen van de statutaire zetel van een vennootschap of een gebeurtenis die met die verplaatsing verband houdt, een wijziging van de fiscale woonplaats met zich brengt, kan dit in de lidstaat van waaruit de statutaire zetel verplaatst wordt, aanleiding geven tot belastingheffing. Dergelijke heffingen worden ook wel eindafrekeningsheffingen of emigratieheffingen genoemd. De emigratieheffingen in de winstsfeer leiden tot de constatering van belaste winst zonder dat feitelijk een vorm van realisatie heeft plaatsgevonden. Terzake zal geen conserverende aanslag, maar een gewone aanslag inkomsten- c.q. vennootschapsbelasting worden opgelegd waarvoor geen recht op uitstel van betaling bestaat.1Dit vermindert de liquiditeit en solvabiliteit van een onderneming en belemmert daarmee in beginsel de mobiliteit van vennootschappen. Belastingheffing is ook mogelijk wanneer het verplaatsen van de statutaire zetel of een gebeurtenis die met die verplaatsing verband houdt geen wijziging van fiscale woonplaats met zich brengt.2 Op grond van de Richtlijnen 90/434/EEG en 2005/19/EEG3 worden enige fiscale problemen opgelost waarmee internationaal actieve vennootschappen in de praktijk worden geconfronteerd.4 De Richtlijnen zijn echter alleen van toepassing op de in de Richtlijnen genoemde situaties. Daarnaast staat het de lidstaten vrij om stille reserves die meegaan met de zetelverplaatsing al dan niet te onderwerpen aan belastingheffing.5