3.1 Besluitvorming

Als rechtspraak louter een kwestie was van rechtstoepassing met behulp van syllogismen, dan zou een computer in staat zijn uitspraken te doen.1 Maar de wereld om ons heen is zo complex – zo rijk aan veelsoortige informatie die zich vaak ook nog moeilijk laat duiden – dat een rechtszaak lang niet altijd simpelweg op te lossen is door regels op feiten toe te passen. Voor rechtspraak zijn nog altijd mensen nodig. Van degenen die deze taak toebedeeld hebben gekregen wordt wel verwacht dat zij rationele beslissers zijn. Zij dienen eerst alle relevante informatie te verzamelen en vervolgens door logisch redeneren aan de hand van de juiste rechtsregels een beslissing te nemen, zonder de redelijkheid en billijkheid uit het oog te verliezen. De werkelijkheid is echter weerbarstig. Mensen en dus ook rechters beschikken niet altijd over voldoende verstandelijke vermogens om uit de veelheid aan informatie de voor een zaak meest relevante gegevens te distilleren en deze vervolgens juist te waarderen. Zij kunnen evenzeer denkfouten maken met gedeeltelijk of volledig onjuiste beslissingen tot gevolg. Soms is essentiële informatie überhaupt niet beschikbaar. Regelmatig is de interpretatie van rechtsnormen problematisch. Besluitvorming is daardoor niet zelden een kwestie van omgaan met onzekerheid.2