8 Meelezen

Enkelvoudige rechtspraak betekent dat een zaak wordt behandeld door één rechter. Dat wil niet zeggen dat een enkelvoudige uitspraak slechts door de arbeid van één persoon tot stand komt. In veel gevallen passeert een conceptuitspraak naast de rechter ook een juridisch ondersteuner. Het concipiëren van een uitspraak gebeurt vaak door een ondersteuner.

In dit hoofdstuk wordt het proces besproken waarin een rechter een enkelvoudig te wijzen uitspraak in concept laat beoordelen door een collega-rechter of een ervaren juridisch ondersteuner die niet bij de zaak betrokken is. Dit proces heet meelezen. Vervolgens kan de zaaksrechter het concept aanpassen, waarna de uitspraak pas definitief wordt. Wie er ook meewerkt aan de definitieve uitspraak, de verantwoordelijkheid daarvoor berust bij de alleensprekende rechter aan wie de zaak is toegewezen.

In dit hoofdstuk wordt uiteengezet wat onder meelezen wordt verstaan, welk doel het dient, welke normen ervoor bestaan, hoe meelezen in de praktijk uitpakt en hoe rechters het ervaren. Definities, doelen en normen komen in paragraaf 8.1 aan bod. Vervolgens wordt beschreven op welke manier meelezen in de praktijk plaatsvindt: hoe de samenwerking tussen zaaksrechter en meelezer verloopt (paragraaf 8.2), welk percentage zaken tijdens het vooronderzoek is meegelezen (paragraaf 8.3), bij wie en door wie is meegelezen (paragrafen 8.4-8.5), hoe vaak is meegelezen (paragraaf 8.6), welke uitspraken zijn geselecteerd voor meelezen (paragraaf 8.7) en welke aandachtspunten er zijn (paragraaf 8.8). Deze gegevens zijn verkregen uit de voor deze studie gehouden enquête en interviews met rechters, die ook vragen bevatten over meelezen.1 Het hoofdstuk wordt afgesloten met een conclusie (paragraaf 8.9). Met deze bespreking van meelezen wordt antwoord gegeven op onderzoeksvraag 5 (zie paragraaf 1.4).