5.4 Insolvenzplanverfahren

Na de uiteenzetting van de ontwikkelingen in de Duitse wetgeving wordt in deze paragraaf ingezoomd op die wetgeving. Een vennootschap met een levensvatbare onderneming die vroegtijdig wil herstructureren, kan gebruikmaken van een akkoordprocedure binnen een insolventieprocedure, gecombineerd met een normale Eigenverwaltung of een bijzondere Eigenverwaltung (Schutzschirm). Eigenverwaltung betekent dat de vennootschap beheers- en beschikkingsbevoegd blijft. Aangezien de akkoordprocedure onderdeel is van een insolventieprocedure, is allereerst een verzoek tot opening van een insolventieprocedure vereist: een Eröffnungsantrag . De voorwaarden waaronder een dergelijk verzoek is toegestaan, komen aan bod in paragraaf 5.4.2.1. Behalve de vennootschap, mag ook een schuldeiser een dergelijk verzoek indienen.1 De rechter beoordeelt het verzoek voordat hij besluit over de opening van een definitieve insolventieprocedure (Insolvenzeröffnungsverfahren).

Tegelijkertijd met de Eröffnungsantrag kan worden verzocht om vorläufige Eigenverwaltung (zie par. 5.4.2.2).2 Dit verzoek kan alleen de vennootschap zelf indienen. Daarmee blijft de benoeming van een vorläufiger Insolvenzverwalter (voorlopige curator) achterwege en blijft de vennootschap, vertegenwoordigd door het bestuur, volledig beheers- en beschikkingsbevoegd.3 Wel wordt een zogenoemde vorläufiger Sachwalter (bewindvoerder) benoemd. Deze houdt toezicht op de financiële situatie van de vennootschap en het bestuur.4 Na de definitieve opening van een insolventieprocedure kan, op verzoek van de vennootschap, de vorläufige Eigenverwaltung worden omgezet in Eigenverwaltung.5

Afhankelijk van de vraag of de vennootschap reeds over een Insolvenzplan beschikt of nog sprake is van een voorbereidende fase, bestaan twee procedurele opties. Heeft de vennootschap nog geen Insolvenzplan voorbereid, dan kan zij verzoeken om een Schutzschirm (zie par. 5.4.2.3), gelijktijdig met de Eröffnungsantrag en het verzoek om Eigenverwaltung.6 Een Schutzschirm is een bijzondere vorm van Eigenverwaltung. Na afloop van de periode van Schutzschirm (maximaal drie maanden) besluit de rechter over de definitieve opening van een insolventieprocedure. De vennootschap dient dan het Insolvenzplan in bij de rechtbank, waarna het Insolvenzplanverfahren aanvangt. De akkoordprocedure loopt op hoofdlijnen volgens de bepalingen uit de Richtlijn. De bij het akkoord betrokken schuldeisers en aandeelhouders stemmen in afzonderlijke stemklassen over het akkoord. De rechter beslist vervolgens over de homologatie van het akkoord. Heeft de vennootschap reeds een Insolvenzplan voorbereid, dan kan zij dit gelijktijdig met de Eröffnungsantrag bij de rechtbank indienen.7

Hieronder vindt allereerst een uiteenzetting van de akkoordprocedure op hoofdlijnen plaats, met de nadruk op de positie van aandeelhouders binnen de procedure. Daarna ga ik afzonderlijk dieper in op de aandeelhouder en zijn rechten bij een akkoordprocedure.