6.3.3.1.4 Geen heden zonder verleden

Dat integrale voldoening van de btw-schuld niet bijdraagt aan de totstandkoming van een akkoord en niet bevorderlijk is voor het voortbestaan van levensvatbare (onderdelen van) ondernemingen vindt bevestiging in een in het jaar 2000 door de Belastingdienst zelf uitgevoerd onderzoek ten aanzien van de werking van de akkoordprocedure.1 Op basis van de toen geldende procedure diende de herzieningsverplichting ex art. 29 lid 2 Wet OB 1968 (tot 2017) nog volledig op aangifte te worden voldaan,2 daar waar overige btw-schulden wel konden delen in het dubbele percentage van hetgeen aan concurrente schuldeisers werd uitgekeerd.3 Ter toelichting een voorbeeld:

Omdat deze uitwerking (ook) door de Belastingdienst als bezwaarlijk werd ervaren,5 werd de akkoordprocedure (mede naar aanleiding van bedoeld onderzoek) met ingang van 1 januari 2003 aangepast naar de procedure zoals wij die nu kennen.6 Onder de huidige regeling is de in het voorbeeld genoemde 70 onderhevig aan een percentage van 60 (het dubbele van 30%), zodat de Belastingdienst genoegen neemt met 42, hetgeen overeenkomt met een boedelactief van 222 (180 + 42). Het verschil (in casu 28) valt daarmee uiteindelijk grotendeels7 ten gunste aan de concurrente crediteuren.

Opvallend is dat onder het oude recht de herzieningsverplichting negatief correleert met het akkoordpercentage: hoe hoger het akkoordpercentage, hoe lager het door de Belastingdienst te ontvangen bedrag. Onder het huidige recht kent de vordering van de Belastingdienst een positieve relatie tot een akkoordpercentage van 50: hoe hoger het akkoordpercentage, hoe hoger de omvang van de herzieningsverplichting. Boven de 50 % is de relatie weer negatief. Uitgaande van het hiervoor opgenomen voorbeeld kan dit als volgt worden samengevat:

Hieruit volgt dat de conclusie uit het interne onderzoek – in theorie – slechts ten dele juist is. Bij een uitkeringspercentage van meer dan 50 (dit komt in de praktijk zelden tot nooit voor) is de vordering van de Belastingdienst juist hoger dan onder de oude regeling (bij integrale voldoening) het geval was, met als gevolg dat juist de huidige regeling belemmerend werkt bij de totstandkoming van een akkoord. Daarnaast leidt dit tot de merkwaardige situatie waarin de vordering van de Belastingdienst groter kan zijn dan de vordering waarop de Belastingdienst ex art. 29 lid 7 Wet OB 1968 recht heeft. Immers: bij een akkoordpercentage van 60% bedraagt de herzieningsverplichting in voornoemd voorbeeld 40, terwijl de regels voorschrijven dat de vordering van de Belastingdienst 48 bedraagt. Dit is het gevolg van het feit dat de vordering van de Belastingdienst zowel afhankelijk is van het percentage niet-betaling (art. 29 Wet OB 1968) als het percentage dat aan concurrente crediteuren wordt uitgekeerd. Ik zou daarom menen dat art. 21 en 22 Uitvoeringsregeling Iw 1990 in het licht van hun bedoeling moeten worden uitgelegd en de art. 29-vordering van de Belastingdienst bij een akkoordpercentage van meer dan 50 moet worden afgetopt op de daadwerkelijke herzieningsverplichting en de voorwaarde wordt losgelaten dat de Belastingdienst het dubbele percentage ontvangt (en in zoverre wordt teruggevallen op het vereiste van integrale voldoening).