2.7.1 Algemeen

In het Nederlandse ondervragingsrecht wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen twee soorten regels. Enerzijds kent het Wetboek van Strafvordering regels die betrekking hebben op de oproeping van getuigen tijdens het onderzoek ter terechtzitting en regels die de wijze van ondervraging regelen.1 Op grond van deze regels kan de verdediging verzoeken om een getuige ter zitting te laten oproepen. Officieren van justitie en rechters hoeven echter niet altijd gevolg te geven aan dergelijke verzoeken. Zij zijn gerechtigd de oproeping te weigeren op de in de wet genoemde gronden.2

Anderzijds bestaan regels die het gebruik van getuigenverklaringen voor het bewijs regelen in gevallen waarin de verdediging de getuige niet kon ondervragen. Wanneer de verdediging een belastende getuige niet heeft kunnen ondervragen – doorgaans omdat een ondervragingsverzoek is afgewezen – heeft dat niet automatisch tot gevolg dat de eerder door de getuige afgelegde verklaring niet voor het bewijs mag worden gebruikt. NJ 2013, 145 vormt de basis voor de beoordeling of de verklaring als bewijsmiddel magworden gebruikt ondanks het ontbreken van een ondervragingsgelegenheid.3

In cassatie kan afzonderlijk worden geklaagd over het afwijzen van een getuigenverzoek en over het gebruik van de verklaring van de niet door de verdediging ondervraagde getuige voor het bewijs.4 Het uitgangspunt van de Hoge Raad is dat het arrest van een gerechtshof alleen wordt gecasseerd wanneer in een cassatiemiddel over de onjuiste toepassing van het recht is geklaagd.5 Schending van een regel met betrekking tot het ondervragingsrecht zal dan ook alleen tot cassatie leiden wanneer specifiek is geklaagd over onjuiste toepassing van die regel.