Einde inhoudsopgave
Voorlichting door de Belastingdienst in rechtsstatelijke context (FM nr. 177) 2022/3.2.6
3.2.6 Jaren 00: Communicatie als instrument
Mr. dr. T.A. Cramwinckel, datum 29-07-2022
- Datum
29-07-2022
- Auteur
Mr. dr. T.A. Cramwinckel
- JCDI
JCDI:ADS661393:1
- Vakgebied(en)
Fiscaal bestuursrecht / Algemene rechtsbeginselen en abbb
Belastingrecht algemeen / Algemeen
Belastingrecht algemeen / Organisatie Belastingdienst
Voetnoten
Voetnoten
Belastingdienst Beleidsplan Diensten en communicatie 1995-1999; Belastingdienst Beleidsplan Diensten en communicatie 1993-1997, par. 2: ‘Communicatie is een belangrijk middel om de permanente opdracht en de daarvan afgeleide doelstellingen te realiseren.’ en par. 3.4: ‘Communicatie dient daarbij om het proces van beide zijden, Belastingdienst en doelgroep, zo vlot mogelijk te laten verlopen’; Belastingdienst Beleidsplan Diensten en communicatie 1995-1999. Vgl. Brunger en Veldman 2011, p. 42: ‘Al vanaf het eerste moment dat binnen de Belastingdienst wordt nagedacht over communicatie, wordt rekening gehouden met het idee van compliance.’
Belastingdienst, Nota Diensten en dreigementen 2009, p. 5. Verbeek 2005; Belastingdienst, Nota Handhavingscommunicatie 2002 over kennis van handhavingscommunicatie; Belastingdienst Beleidsdoorlichting Compliance 2010, par. 2.3.
Bedrijfsplan 2003-2007, onder ‘Inleidend’; Belastingdienst Beheersverslag 2000, par. 1.5; Belastingdienst Bedrijfsplan, p. 12 e.v.; Belastingdienst Bedrijfsplan 2005-2009, par. 3; Belastingdienst Bedrijfsplan 2007-2011, par. 3.
Dienstverlening ‘is van steeds groter belang in het bereiken van compliance’, zie Belastingdienst Beheersverslag 2000, par. 1.3; Verbeek 2005: ‘Inmiddels groeit het belang van goede dienstverlening en verbreedt zich het takenpakket van de Belastingdienst.’ Rijksbegroting 2009 (Ministerie van Financiën), par. 2.2.1.2.2.2 ‘Het accent komt steeds meer te liggen op dienstverlening en preventief toezicht. Van Rooij en Aarts 2014, p. 26. Over de formulering van de algemene doelstelling van de Belastingdienst in deze periode zie Belastingdienst Beleidsdoorlichting Compliance 2010, par. 2.2.
Overigens kwam het kostenaspect al aan bod in het communicatiebeleid uit de jaren 90, zie Belastingdienst Beleidsplan Communicatie en Dienstverlening 1998-2002, par. 2.7; Belastingdienst Beleidsplan Communicatie en Dienstverlening 1997-2001, par. 2.4 en Belastingdienst Beleidsplan Diensten en communicatie 1996-2000, par. 2.3. Zie verder in o.a. Belastingdienst, Bedrijfsplan 2003-2007, p. 20-22; Belastingdienst Beheersverslag 2001; Verbeek 2005.
Reeds vanaf het moment van de koerswijziging naar de klantgerichte, dienstverlenende opstelling denkt de Belastingdienst na over hoe communicatie kan worden ingezet om ‘gewenst’ gedrag (compliant gedrag) van belastingplichtigen te bevorderen.1 In de loop der jaren komt dit ‘instrumentele’ karakter meer op de voorgrond te staan. Nieuwe wetenschappelijke inzichten over menselijk gedrag voorzien de in de jaren 90 gemaakte beleidskeuzes voor communicatie van een nadere argumentatie.2 De eerdere verschuiving ‘van straffen naar helpen’ wordt daarmee steviger onderbouwd.
Een andere ontwikkeling is dat de Belastingdienst (noodgedwongen) steeds ‘slimmer en beter’ wil werken (o.a. vanwege bezuinigingen, toenemende taken).3 Het belang van dienstverlening, communicatie en voorlichting neemt toe met het oog op de compliancedoelstelling (zie ook paragraaf 2.3.3.4).4 Dat brengt bovendien mee dat de Belastingdienst in zijn communicatiebeleid meer rekening gaat houden met kostenaspecten van communicatievormen en -kanalen (bijv. algemeen toegankelijke website ten opzichte van persoonlijke informatie via baliebezoek).5
3.2.6.1 Visie op communicatie en dienstverlening: instrument voor gedragsbeïnvloeding3.2.6.2 Gedragsmodel bij communicatiestrategie3.2.6.3 Spanningsveld: Belastingdienst als ‘dienstverlenende rechtshandhaver’3.2.6.4 Uitgangspunten: uitwerkingen en aanvullingen