7.7.2 Relativiteit is aan rechter overgelaten rechtsvraag: inbedding stap 1

546. De literatuur neemt in de regel1 aan dat de relativiteitsvraag niet wordt beheerst door vragen van stelplicht of bewijslastverdeling. De stelplicht en bewijslast zien namelijk enkel op door partijen te stellen – voor bewijs vatbare – feiten die noodzakelijk zijn voor het intreden van het ingeroepen rechtsgevolg. De vraag tot bescherming waarvan een geschreven norm strekt is een kwestie van uitleg. De uitleg van een juridische norm is niet van enig door partijen aan te voeren feitelijk gegeven afhankelijk. De literatuur neemt in het verlengde hiervan aan dat op partijen evenmin een ‘argumenteerlast’ in negatieve of positieve richting rust. De rechter moet vanuit een ‘neutraal’ uitgangspunt door middel van uitleg vaststellen wat het beschermingsbereik van de norm is.2

547. Deze lijn is volgens mij juist. De rechter heeft op de voet van art. 24 Rv de taak de vordering te onderzoeken op grond van hetgeen partijen aan hun vordering ten grondslag hebben gelegd. De rechter onderzoekt of de ten processe vastgestelde feiten de vordering kunnen dragen, ook indien partijen die rechtsregels niet of onjuist naar voren hebben gebracht.3 Hij vult die rechtsgronden desnoods ex art. 25 Rv zelf aan. Tot dit onderzoek behoort ook, of zelf juist, de uitleg van de ingeroepen geschreven norm. Hetzelfde zou ik willen aannemen voor de vaststelling van doel en strekking van een ongeschreven norm of een subjectief recht. Leidt die norm niet tot het ingeroepen rechtsgevolg, dan moet de rechter de vordering afwijzen.4 De rechter moet dus steeds zelfstandig de vraag beantwoorden waartegen de norm – in mijn systematiek – duidelijk niet wil beschermen (stap 1).