Onmiddellijke voorzieningen en hun externe werking (IVOR nr. 118) 2020/7.8.1:7.8.1 Tekortkoming en schadevergoeding

Onmiddellijke voorzieningen en hun externe werking (IVOR nr. 118) 2020/7.8.1

7.8.1 Tekortkoming en schadevergoeding

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

[243] Bij tekortkoming in de nakoming heeft de schuldeiser in beginsel de keuze uit verschillende acties, waaronder de vordering tot nakoming en de vordering tot schadevergoeding.1 Naar Nederlands recht wordt de nakomingsvordering in beginsel toegewezen.2 Dat is anders in Angelsaksische stelsels, waar schadevergoeding de standaard is en veroordelingen tot nakoming de uitzonderingen zijn.3 Tjittes zet uiteen dat de rechter in die stelsels nakoming alleen beveelt als dat rechtvaardiger wordt gevonden dan schadevergoeding.4 Krans wijst er op dat het vroeger, onder het oude Burgerlijk Wetboek, ook in Nederland vanzelfsprekend was dat veroordelingen om te geven, te doen of na te laten werden opgelost in schadevergoeding.5 In het debat over conflicten tussen onmiddellijke voorzieningen en contractuele verplichtingen domineerde de veronderstelling, dat zo’n botsing (slechts) zou kunnen leiden tot een schadevergoedingsverplichting van de rechtspersoon tegenover zijn wederpartij.6 Mogelijk heeft de invloed van het Angelsaksische recht en het oud BW een rol gespeeld bij die veronderstelling.7

[244] Een tekortkoming in de nakoming van een verbintenis verplicht de schuldenaar in beginsel tot het vergoeden van de schade die de schuldeiser door die tekortkoming lijdt.8 Een tekortkoming bestaat uit het geheel of gedeeltelijk uitblijven van nakoming of uit niet tijdige of niet behoorlijke nakoming.9 Als de tekortkoming de schuldenaar niet kan worden toegerekend, is de verplichting tot schadevergoeding er niet. Toerekening is echter de hoofdregel.10 De betreffende bepalingen zijn van regelend recht.11

Vervangende schadevergoeding, die de prestatie zelf vervangt, valt niet te combineren met een vordering tot nakoming of een vordering tot ontbinding.12 Aanvullende schadevergoeding, die dient ter vergoeding van vertragingsschade of van gevolgschade, kan worden gevorderd naast nakoming, vervangende schadevergoeding of ontbinding.13 Voor het recht op schadevergoeding is causaal verband tussen de tekortkoming en schade nodig.14 Aan de inhoud en de omvang van verplichtingen tot schadevergoeding wordt geen aandacht besteed.15 Het gaat hier om de voorwaarden waaronder de verplichting tot schadevergoeding er is.

Men kan pas tekortkomen als de verbintenis opeisbaar is.16 Als de tekortkoming de schuldenaar wordt toegerekend, treedt de verplichting tot schadevergoeding meteen in, in geval nakoming blijvend onmogelijk is.17 In zo’n situatie kan terstond schadevergoeding worden gevorderd.18 Is nakoming niet blijvend onmogelijk, maar blijft deze uit, dan is deze vertraagd.19 Dan is er pas sprake van tekortkoming als de schuldenaar in verzuim is.20 Er kan bij nakoming die niet blijvend onmogelijk is, pas een recht van de schuldeiser op schadevergoeding ontstaan als is voldaan aan het vereiste van verzuim van de schuldenaar.21 De categorie van vertraging die in het kader van dit onderzoek enige aandacht krijgt, is die van de tijdelijke onmogelijkheid.22

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.