4.5.1 Zaakstoedeling

De hoofdlijnen van de zaakstoedeling staan in de Wet op de rechterlijke organisatie. Een belangrijke rol daarin is weggelegd voor het uit drie leden bestaande bestuur van een gerecht (art. 15, eerste lid, Wet RO). Het bestuur stelt een bestuursreglement vast, dat van kracht wordt na goedkeuring van de Raad voor de rechtspraak en publicatie in de Staatscourant (art. 20 en 21a Wet RO). Het reglement bevat nadere regels over de organisatiestructuur van het gerecht, de indeling in enkelvoudige en meervoudige kamers en de toedeling van zaken aan de leden van deze kamers (art. 20, eerste lid, Wet RO jo. art 6, eerste lid, Wet RO).1 Zo bepaalt het bestuursreglement van de Rechtbank Gelderland dat er afdelingen zijn voor de rechtsgebieden civiel recht, strafrecht en bestuursrecht alsook een afdeling bedrijfsvoering (art. 3 Bestuursreglement). Het bestuur stelt teams in, waarvan de indeling te raadplegen is op rechtspraak.nl. Verder stelt het bestuur jaarlijks een overzicht vast waarin is bepaald welke categorieën zaken elk van de afdelingen en teams zal behandelen. Dat overzicht wordt ook op eerdergenoemde website gepubliceerd (art. 4). Het bestuur wijst jaarlijks aan wie in welke afdeling plaatsneemt. De afdelingen beslissen over de bezetting van de teams en vormen daaruit meervoudige en enkelvoudige kamers. Door of namens het bestuur worden in de afdelingen en/of teams van de rechtbank roosters gemaakt, waarin rechters worden ingedeeld afhankelijk van de omvang van hun aanstelling en de werkbelasting die met de behandeling van de categorieën zaken en zittingen is gemoeid. Bij de inroostering van rechters op de onderscheiden categorieën van zaken en zittingen wordt zoveel mogelijk rekening gehouden met de algemene rechterlijke ervaring, de specifieke kennis en/of ervaring op een bepaald rechtsgebied en individuele omstandigheden die van invloed zijn op de inzetbaarheid van de rechter (art. 5).

De wetboeken van Burgerlijke Rechtsvordering en van Strafvordering, de Algemene wet bestuursrecht en enkele andere wetten geven regels over de toedeling van zaken aan een of meer rechters in de onderscheiden rechtsgebieden. Daarvan volgt nu een overzicht. In hoofdstuk 5 wordt vergeleken hoe de praktijk zich tot deze regels verhoudt.