7.6.1 De situaties

Hierboven is gewezen op een vijftal in de jurisprudentie ontwikkelde categorieën van situaties waarin de aandeelhouder op grond van de onrechtmatige daad aansprakelijk wordt gehouden. Bartman en Dorresteijn spreken in dit verband (in het kader van concernverhoudingen) van de doorbraak uit onrechtmatige daad en de indirecte doorbraak,1 al is deze term – zoals zij zelf ook aangeven – enigszins misleidend, omdat de beperkte aansprakelijkheid van de aandeelhouder niet doorbroken wordt, maar men om de beperkte aansprakelijkheid heen gaat door de aandeelhouder direct aansprakelijk te stellen op grond van onrechtmatige daad.2 Anders gezegd, de beperkte aansprakelijkheid van de aandeelhouders wordt omzeild. Het leerstuk van indirecte doorbraak heeft zich ontwikkeld aan de hand van de jurisprudentie, in het bijzonder een aantal arresten van de Hoge Raad.3 In deze arresten is in de regel sprake van een moeder-/dochtervennootschap situatie. Hieronder worden de vijf situaties – kort – geschetst.