2.4.1 Nationale toezichthouder

De toezichthouder van een lidstaat wordt aangewezen door een lidstaat zelf en is een overheidslichaam of een door de overheid aangewezen instantie.1 Waar in het voorstel voor de eerste Icbe-Richtlijn nog was opgenomen dat dit alleen overheidsinstanties mochten zijn, is dit al sinds Icbe-Richtlijn I uitgebreid tot instanties die door de overheid aangewezen zijn. Dat kunnen dus ook private organisaties zijn.2 In de AIFM-Richtlijn is een andere keuze gemaakt, daar mogen toezichthouders uitsluitend overheidsinstanties zijn.3 ESMA en de Europese Commissie moeten van de keuze op de hoogte worden gesteld. Een lidstaat mag er ook voor kiezen om meerdere instanties met het toezicht te belasten. In dat geval moeten ESMA en de Commissie worden geïnformeerd over de taakverdeling. In Ierland is de Central Bank of Ireland belast met het toezicht op icbe’s, hun beheerders en bewaarders4, in Luxemburg de Commission de Surveillance du Secteur Financier ofwel CSSF.5 In Nederland is het toezicht verdeeld tussen de AFM en DNB.6

Zowel een icbe als een beheerder kunnen grensoverschrijdende activiteiten verrichten. De Icbe-Richtlijn kent het beginsel van toezicht door de toezichthouder van de lidstaat van herkomst.7 Dit is de toezichthouder die de vergunning verleent aan de icbe en de beheerder.8 Dit kunnen twee verschillende toezichthouders zijn als de beheerder en de icbe in verschillende landen zijn gevestigd.

Als een icbe of een beheerder daarnaast grensoverschrijdend opereert, is er ook sprake van een lidstaat van ontvangst. De lidstaat van ontvangst van een icbe is de lidstaat waar de rechten van deelneming van de icbe worden aangeboden en die niet de lidstaat van herkomst van de icbe is.9 De lidstaat van ontvangst van de beheerder is de lidstaat die niet de lidstaat van herkomst is en op het grondgebied waarvan een beheerder een bijkantoor heeft of diensten verricht.10 In het kader van grensoverschrijdend handelen zijn de toezichtstaken verdeeld tussen de toezichthouder van de lidstaat van herkomst en die van de lidstaat van ontvangst.