4.2.6.4 Oordeel van het Hooggerechtshof

Het voorgaande illustreert dat lagere rechters van mening verschilden over de toepassing van de political question-doctrine in klimaatzaken. Het Hooggerechtshof besloot vermoedelijk om die reden het beroep van de gedaagde bedrijven in een van de hiervoor besproken zaken wel in behandeling te nemen: American Electric Power v. Connecticut.1 Daarin koos het Hof op zijn beurt voor nóg een andere benadering.

Hoewel het Hof met de rechter in eerste aanleg van mening was dat er voor de rechter geen rol was weggelegd, ging het daarbij niet in op de political question-doctrine. Vertrekpunt bij zijn beoordeling waren de Clean Air Act en zijn eerdere oordeel in Massachusetts v. EPA.2 In die zaak had het Hof geoordeeld dat de Environmental Protection Agency (hierna: de EPA) op grond van de Clean Air Act bevoegd is de uitstoot van broeikasgassen te reguleren door het vaststellen van emissiegrenswaarden voor de uitstoot van broeikasgassen. In American Electric Power v. Connecticut voegde het Hof daaraan toe dat het voor afzonderlijke deelstaten, lokale overheden, milieuorganisaties en particulieren niet mogelijk is om bedrijven voor de civiele rechter aan te spreken voor hun uitstoot van broeikasgassen. De Clean Air Act staat volgens het Hof aan dergelijke civiele procedures in de weg:

Deelstaten, lagere overheden, milieuorganisaties en particulieren zullen zich volgens het Hof moeten richten tot de EPA met het verzoek om het stellen van grenswaarden voor de uitstoot van broeikasgassen of om handhaving daarvan. De beslissing op een dergelijk verzoek kan wél voor de rechter worden aangevochten.4

Concreet betekent dit dat particuliere bedrijven uitsluitend bestuursrechtelijk kunnen worden aangesproken op hun uitstoot van broeikasgassen, met als vertrekpunt een aan de EPA gericht verzoek om vaststelling van emissiegrenswaarden voor de uitstoot van bepaalde broeikasgassen of om handhaving daarvan.5 In de Amerikaanse rechtspraktijk wordt in dit verband gesproken over ‘displacement’: een bijzondere wet schrijft een rechtsgang dwingend voor.6 Van een political question is daarmee echter geen sprake, nu deze benadering niet in de weg staat aan een rechterlijk oordeel, mits de juiste rechtsgang wordt gevolgd.